Hans Dieter CulemanHans Culeman, theaterencyclopedie.nl. Gearchiveerd op 9 augustus 2017. (Rhaunen, 26 september 1927 – Den Haag, 17 januari 1974) was een Nederlands acteur van Duitse afkomst. Hij was verbonden aan het Nederlands Volkstoneel, Rotterdamse ComedieKunst in het kort, Het Vrije Volk 6 juni 1952, Toneelgroep Studio, Toneelgroep Theater, Toneelgroep CentrumActeurs naar 'Centrum', De Telegraaf, 26 januari 1962, Nieuw Rotterdams ToneelLuc Lutz terug bij het NRT, Het Vrije Volk 4 februari 1963, Haagse Comedie, en speelde daarnaast in enkele films en televisieseries (onder andere Floris). Ook maakte hij deel uit van de kerngroep van acteurs die aan de Nederlandse Televisie Stichting was verbonden.Toneelgroep voor T.V., Friese Koerier, 21 maart 1955 Voorts vertaalde Culeman een toneelstuk van de Oostenrijkse toneelschrijver Hermann Ortner.Toneelgroep Studio thans stichting, De Tijd, 19 oktober 1954
Biografie Culeman werd in een familie van Duitse theologen geboren als zoon van een Duitse domineeHans Culeman met de Duivel op de planken, door Dimitri Frenkel Frank, De Telegraaf, 3 december 1960 en diens echtgenote A.C.J.E. Culeman-SchülerActeur zoek: voorstelling afgelast, De Telegraaf, 22 april 1959. Zijn grootvader was zendeling op Sumatra. Culeman sr. weigerde in 1934 de eed op nazi-Duitsland af te leggen. Het gezin vluchtte in 1936 naar NederlandH.D. Culeman blijft toch Hans, De Telegraaf, 11 januari 1963 en kreeg de Nederlandse nationaliteit. Culeman sr. studeerde geneeskunde en vestigde zich als arts in Amsterdam.
Culeman werkte enige tijd bij de KLM en volgde de privé-opleiding 'Akademie voor Dramatische Kunst'. Nadat hij met Jan Velzeboer Huis clos had opgevoerd kreeg hij in 1947 een contract aangeboden bij het Nederlands Volkstoneel. Hij speelde onder andere in Op hoop van zegen (Barend) en Maria Stuart (Mortimer). Halverwege de jaren vijftig begon Culeman daarnaast voor televisie te werken.
In 1962 werd hij aangezocht voor de rol van SD-officier Grundmann in De overval. Culeman werd in 1969 landelijk bekend door zijn rol als Maarten van Rossum in de populaire televisieserie Floris.In de serie wordt de naam gespeld als Maarten van Rossem. In 1973 was hij te zien in enkele afleveringen van de dramaserie Waaldrecht. In de aflevering De ingreep, uitgezonden op 24 april 1973, speelde hij de scheepswerfdirecteur Griensveen, als vervanger van Henk Rigters die ziek was geworden.Hans Culeman in "Waaldrecht", Nieuwsblad van het Noorden, 21 april 1974 Ook in de afleveringen Fakkels en De weg terug was hij als Griensveen te zien.Fakkels in Waaldrecht, Nieuwsblad van het Noorden, 5 juni 1973Voor de laatste keer "Waaldrecht", Leeuwarder Courant 12 juni 1973 Volgens de toenmalige televisiecriticus van NRC Handelsblad was het mede aan Culeman te danken dat Griensveen de hoofdpersoon van de serie was geworden.Afscheid met weemoed, NRC Handelsblad 13 juni 1973
Culeman overleed op 46-jarige leeftijd in zijn kleedkamer aan een hartaanval, tijdens een opvoering van De zottin van Chaillot (La Folle de Chaillot) van Jean Giraudoux in de Haagse Schouwburg.Hans Culeman (47) overleden, Leeuwarder Courant, 18 januari 1974. (In het artikel wordt zijn leeftijd verkeerdelijk opgegeven als 47.) Hij werd begraven op Oud Eik en Duinen.
Persoonlijk leven Culeman was vijf jaar getrouwd met de juriste Maja KransDe mysterieuze 12-jarige dochter van Hans Culeman, De Telegraaf, 2 februari 1976 (1927-2016)overlijdensadvertentie, Trouw, 26 januari 2016 (via online-familieberichten.nl) en zou 21 jaar een relatie met de actrice Elly van Stekelenburg hebben gehad.Gelachen, De Telegraaf 22 oktober 1973 Twee jaar na zijn dood werd bekend dat hij een dochter had bij een onbekend gebleven actrice.
Filmografie 1959 - De dubbelganger (televisiespel), Ernst Latour en diens broer (dubbelrol)"De dubbelganger" van Ben van Eysselstein, De Tijd-Maasbode, 26 juni 1959 1959 - Een engeltje in de lommerd (televisiespel, A.B. Shiffrin), gangsterAls een ballonnetje, Algemeen Handelsblad, 23 april 1959 1962 - De overval, Hauptsturmführer Grundmann (als H.D. Culeman) 1964 - De tweekopige adelaar (L'Aigle à deux têtes van Jean Cocteau), StanislasDonderdagavond brengt de Avro, Algemeen Handelsblad, 11 augustus 1964 (illustratie met onderschrift) 1966 - Een ochtend van zes weken, Jimmy 1966 - De verkoper (televisiedrama), de man 1967 - De zaak J. Robert Oppenheimer (In der Sache J. Robert Oppenheimer, Heinar Kipphardt), Edward TellerZaak-Oppenheimer knap gebracht, Algemeen Handelsblad, 6 januari 1967 1967 - De meiden (Les Bonnes van Jean Genet) (uitgezonden op 10 augustus 1967), SolangeExperiment: De meiden, Friese Koerier, 9 augustus 1967 1968 - Pleidooi voor een rebel (uitgezonden 18 januari 1968)Vanavond, Het Vrije Volk, 18 januari 1968 1969 - Maigret en de ter dood veroordeelde (naar La tête d'un homme van Georges Simenon, uitgezonden op 5 januari 1969), RadekMaigret-afleveringen blijven aankijken ten volle waard, Nieuwsblad van het Noorden, 6 januari 1969 (de naam van de misdadiger wordt verkeerdelijk gespeld als 'Radeck') 1969 - Floris (televisieserie), Maarten van Rossem 1973 - Waaldrecht (aflevering De ingreep, uitgezonden op 24 april 1973), scheepswerfdirecteur Harry Griensveen 1973 - Waaldrecht (aflevering Fakkels, uitgezonden op 5 juni 1973), scheepswerfdirecteur Harry Griensveen 1973 - Waaldrecht (aflevering De weg terug, uitgezonden op 12 juni 1973), scheepswerfdirecteur Harry Griensveen
Externe link
Profiel Hans Culeman in de Theaterencyclopedie
Categorie:Nederlands acteur