Plastic Soup Surfer is een Nederlands initiatief tegen plasticvervuiling, opgezet door de Nederlandse bioloog, kunstenaar en activist Merijn Tinga. Het initiatief werd vanaf 2014 bekend door surf- en paddle-expedities waarmee aandacht werd gevraagd voor plasticafval, en door campagnes rond statiegeld en producentenverantwoordelijkheid.Documentary Plastic Soup Surfer on National Geographic, Universiteit Leiden, 4 juni 2018. Sinds 2016 worden activiteiten rond Plastic Soup Surfer mede georganiseerd via Stichting Plastic Free Sea.Statuten Stichting Plastic Free Sea.
Een belangrijk onderdeel van de bekendheid van Plastic Soup Surfer was de campagne voor uitbreiding van statiegeld naar kleine plastic flessen. In 2017 nam staatssecretaris Sharon Dijksma een zogenoemde petitiemotie van de Plastic Soup Surfer over, met als ambitie om het aantal kleine plastic flesjes in het zwerfafval binnen drie jaar met ten minste 90 procent terug te dringen.Kamerbrief uitvoering petitiemotie Plastic Soup Surfer, Tweede Kamer, 23 mei 2017. De petitiemotie werd later dat jaar opnieuw aangehaald in een motie van de Kamerleden Carla Dik-Faber en Jessica van Eijs over aanvullende maatregelen tegen zwerfafval.Motie van de leden Dik-Faber en Van Eijs, Tweede Kamer, 29 november 2017.
Ontstaan Plastic Soup Surfer ontstond in 2014 rond een actie van Tinga waarbij hij op een surfboard, gemaakt van plastic afval dat op het strand was verzameld, langs de Nederlandse kust probeerde te kitesurfen. In 2015 volgde de expeditie Plastic Jagers, waarbij Tinga met zijn gezin per zeilboot langs delen van Scandinavië en Oost-Europa reisde en onderweg aandacht vroeg voor plasticvervuiling.Beleidsplan Stichting Plastic Free Sea, 15 juli 2017.
In 2016 werd Stichting Plastic Free Sea opgericht. Volgens de statuten heeft de stichting onder meer tot doel plasticvervuiling van het aquatische milieu te voorkomen en de gevolgen daarvan onder de publieke aandacht te brengen. Ook is in de statuten opgenomen dat de stichting het merk Plastic Soup Surfer exploiteert en promoot.
Campagne voor statiegeld Op 2 september 2016 kitesurfte Tinga tijdens de campagne Message on a Bottle van Scheveningen naar Lowestoft op een draagvleugelboard waarin plastic PET-afval was verwerkt. De actie werd gekoppeld aan een petitie voor uitbreiding van statiegeld naar kleine plastic flessen.Jaarverslag Stichting Plastic Free Sea 2016-2017.
In februari 2017 werd de petitie aangeboden aan de Tweede Kamer. Tijdens een algemeen overleg over circulaire economie op 16 februari 2017 nam staatssecretaris Dijksma de petitiemotie van Plastic Soup Surfer over. In een Kamerbrief van 23 mei 2017 schreef zij dat er brede steun in de Kamer bestond voor de ambitie om binnen drie jaar ten minste 90 procent minder kleine plastic flesjes in het zwerfafval te realiseren.Verslag algemeen overleg Circulaire Economie, Tweede Kamer, 16 februari 2017.
Plastic Soup Surfer werd vervolgens ook betrokken bij overleg over de monitoring van kleine plastic flesjes in het zwerfafval. Dijksma meldde dat Plastic Soup Surfer, Stichting Natuur & Milieu en de Plastic Soup Foundation voorstellen hadden gedaan voor verbetering van de monitoringsmethodiek.Kamerbrief uitvoering petitiemotie Plastic Soup Surfer, Tweede Kamer, 23 mei 2017.
In november 2017 verwezen de Kamerleden Dik-Faber en Van Eijs in een motie opnieuw naar de overgenomen petitiemotie van Plastic Soup Surfer. Hun motie verzocht de regering om samen met bedrijfsleven, lokale overheden, milieuorganisaties en consumentenorganisaties tot een pakket maatregelen tegen zwerfafval te komen, waarbij ook onderzoek naar statiegeld op kleine flessen moest worden betrokken.Motie van de leden Dik-Faber en Van Eijs, Tweede Kamer, 29 november 2017.
In 2020 diende Plastic Soup Surfer samen met onder meer Recycling Netwerk Benelux, Natuur & Milieu, Plastic Soup Foundation, Greenpeace en Stichting De Noordzee een reactie in op de internetconsultatie over statiegeld op metalen drankverpakkingen. De organisaties pleitten onder meer voor eerdere invoering van statiegeld op blikjes en voor een innameplicht voor verkooppunten.Kamerbrief reacties internetconsultatie ontwerpbesluit metalen drankverpakkingen, 30 november 2020.
Producentenverantwoordelijkheid en campagnes Vanaf 2017 legde Plastic Soup Surfer in campagnes meer nadruk op producentenverantwoordelijkheid. Tijdens de Rijn-expeditie Source2Sea legde Tinga per stand-up-paddleboard de Rijn af richting de Nederlandse kust. De campagne werd gecombineerd met juridische acties richting producenten en gebruikers van plastic verpakkingen.
De Universiteit Leiden vermeldde Plastic Soup Surfer als project binnen het Leiden Advocacy Project on Plastics. Binnen dat project werd onder meer gewerkt aan juridische vraagstukken rond statiegeld op kleine plastic flessen en aan mogelijke aansprakelijkheid van producenten van plastic verpakkingen en bedrijven die dergelijke verpakkingen gebruiken.Leiden Advocacy Project on Plastics – Projects, Universiteit Leiden.
In latere jaren voerde Plastic Soup Surfer ook campagnes rond andere vormen van verpakkings- en zwerfafval. In 2022 en 2023 werd in commissiedebatten van de Tweede Kamer verwezen naar gezamenlijk onderzoek en waarnemingen van Plastic Soup Surfer en zwerfafvalonderzoeker Dirk Groot, bekend als de Zwerfinator.Verslag commissiedebat Circulaire economie, Tweede Kamer, 2 november 2022.Verslag commissiedebat Circulaire economie, Tweede Kamer, 20 april 2023.
In 2024 voerden Plastic Soup Surfer en Zwerfinator met de campagne Operatie Bakzeil onderzoek uit naar de verplichte meerprijs op plastic bevattende wegwerpbekers en -bakjes. De bevindingen werden aan de Tweede Kamer aangeboden en kwamen terug in het politieke debat over de regeling.Onderzoeksrapport Operatie Bakzeil.Verslag commissiedebat Circulaire economie, Tweede Kamer, 19 december 2024.
Expedities Surf- en paddle-expedities vormen sinds het ontstaan een terugkerend onderdeel van Plastic Soup Surfer. In 2017 legde Tinga tijdens From Source to Sea meer dan duizend kilometer over de Rijn af. De expeditie werd vastgelegd in een documentaire die in 2018 door National Geographic Channel werd uitgezonden.
In 2018 volgde Bottle Odyssey, een tocht op een uit gerecyclede plastic flessen vervaardigd board tussen de mondingen van de Seine en de Rijn. Het VN-Milieuprogramma UNEP besteedde aandacht aan deze en eerdere expedities in een interview met Tinga over plasticvervuiling en statiegeld.Plastic Soup Surfer urges governments and corporations to think outside the (plastic) box, UNEP, 26 oktober 2018.
Vanaf 2023 voerde Tinga een meerjarige windsurf- en paddle-expeditie uit van Oslo naar Rome, waarbij hij onderweg aandacht vroeg voor statiegeld. In 2026 sloot hij deze expeditie af in Rome, waar hij tijdens een ontmoeting met paus Leo XIV pleitte voor invoering van een statiegeldsysteem in Vaticaanstad.Levert de paus straks zijn blikje in bij eigen statiegeldmachine?, RTL Nieuws, 21 mei 2026.
Organisatie Stichting Plastic Free Sea vormt sinds 2016 de formele rechtspersoon achter een belangrijk deel van de activiteiten van Plastic Soup Surfer. De stichting is gevestigd in Leiden en heeft volgens haar statuten als doel het voorkomen en beperken van plasticvervuiling in het aquatische milieu en het onder de publieke aandacht brengen van de gevolgen daarvan.
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Milieuactivisme Categorie:Afvalverwerking