Martin Held

thumb|Graf van Martin Held Martin Erich Fritz Held (Berlijn, 11 november 1908 - aldaar, 31 januari 1992) was een Duitse acteur.

Jeugd en opleiding Martin Held was de zoon van opzichter Albert Max Julius Held en zijn vrouw Emma Reimann. Hij voltooide eerst een opleiding tot fijnwerktuigkundige bij Siemens AG. In 1929 werd hij opgenomen aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst, waar hij tot 1931 werd opgeleid tot acteur.

Carrière Held had zijn debuut in 1931 in een opvoering van Vor Sonnenuntergang. In 1931/32 speelde hij bij het Landestheater für Ost- und Westpreußen in Königsberg en Tilsit, in 1933/1934 bij het Albert Theater in Dresden, in 1934/1935 bij het Stadttheater Elbing, van 1935 tot 1937 bij het Stadttheater Bremerhaven en van 1937 tot 1941 bij het Landestheater Darmstadt. Van 1941 tot 1951 behoorde hij tot het ensemble van de Städtischen Bühnen Frankfurt.

In Frankfurt am Main speelde Held de generaal Harras in de Duitse première van Des Teufels General (1947) van Carl Zuckmayer. In 1951 werd hij door Boleslaw Barlog aangesteld bij de Staatlichen Schauspielbühnen Berlin, waar hij tot aan zijn dood lid was van het ensemble. Daar speelde hij samen met de acteurs Bernhard Minetti, Carl Raddatz, Wilhelm Borchert en Horst Bollmann en onder de regisseurs Fritz Kortner en Hans Lietzau. In Samuel Becketts uitvoering van de Duitstalige première van het stuk Das letzte Band speelde hij de hoofdrol. Door zijn suikerziekte moest Held, die ook werkzaam was als hoorspelspreker, zich in 1985 terugtrekken uit de theaterwereld, maar trad daarna wel nog met boeklezingen op.

Zijn naar ironie neigende manier van representeren, zijn bekwaamheid in het wisselen van mimiek en zijn onmiskenbare stem kwamen vanaf 1951 ook bij de film en televisie tot hun recht. In Canaris representeerde hij als Reinhard Heydrich de tegenspeler van de titelheld. In Der Hauptmann von Köpenick speelde hij de autoritaire, maar tegenover de valse officier buitengewoon onderdanige burgemeester Obermüller. Verdere rollen waren de historisch belaste officier van justitie Dr. Schramm in Rosen für den Staatsanwalt en ook de doortrapte Oberlandesgerichtsrat Zänker in Die Herren mit der Weißen Weste. Als stemacteur leende hij zijn stem aan onder andere Pedro Armendáriz (Diane), E.G. Marshall (The Caine Mutiny), Edmond O’Brien (The Love God?) en Roland Young (And Then There Were None).

Privéleven en overlijden Held was in zijn eerste huwelijk met de actrice Lilo Dietrich getrouwd. Uit dit huwelijk stamde zijn zoon Thomas (geb. 1943), die in 1961 zelfmoord pleegde. In 1967 trouwde Held met de actrice Lore Hartling, met wie hij twee zonen had: Albert (geb. 1964) en Maximilian (geb. 1967). Albert is eveneens acteur en werkt bij het Volkstheater Wien. Martin Held overleed op 31 januari 1992 in de leeftijd van 83 jaar en werd bijgezet op de Waldfriedhof Zehlendorf in een eregraf van de stad Berlijn. Zijn schriftelijke nalatenschap bevindt zich in de Akademie der Künste in Berlijn.

Onderscheidingen 1952: Duitse criticiprijs 1955: Filmband in Gold (beste bijvertolker) voor Canaris 1956: Prijs van de Duitse filmkritiek voor Der Hauptmann von Köpenick 1958: Kunstprijs van de stad Berlijn 1958: Verdienstkreuz 1e Klasse van de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland 1963: Benoeming tot Berlijns staatsacteur 1967: Ernst-Lubitsch-prijs voor Fast ein Held 1969: Goldene Kamera voor Rumpelstilz 1978: Ernst-Reuter-Plakette van de stad Berlijn 1978: Großes Verdienstkreuz van de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland 1979: Goldener Vorhang van de Berlijnse theaterclubs 1980: Goldenes Filmband voor zijn langjarig en voortreffelijke wer in de Duitse film 1981: Großes Verdienstkreuz mit Stern des Verdienstordens van de Bondsrepubliek Duitsland 1984: Goldener Vorhang 1984: Silbernes Blatt van de Dramatiker Union 1985: Goldener Vorhang 1986: Benoeming tot hoogleraar „honoris causa“ door de Berlijnse senaat 1988: Großes Verdienstkreuz mit Stern und Schulterband van de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland

Filmografie

Bioscoopfilms 1951: Schwarze Augen 1952: Heimweh nach Dir 1954: Canaris 1955: Alibi 1956: Vor Sonnenuntergang 1956: Der Hauptmann von Köpenick 1956: Friederike von Barring 1956: Spion für Deutschland 1957: Banktresor 713 1957: Der Fuchs von Paris 1958: Nasser Asphalt 1959: Meine Tochter Patricia 1959: Rosen für den Staatsanwalt 1960: Bumerang 1960: Der letzte Zeuge 1961: Die Ehe des Herrn Mississippi 1961: Frau Cheneys Ende 1961: Der Traum von Lieschen Müller 1962: 90 Minuten nach Mitternacht 1962: Das schwarz-weiß-rote Himmelbett 1963: Liebe will gelernt sein 1963: Ein fast anständiges Mädchen 1963: Das große Liebesspiel 1964: Verdammt zur Sünde 1966: Lange Beine – Lange Finger 1967: Le plus vieux métier du monde 1967: Fast ein Held 1969: Dr. med. Fabian – Lachen ist die beste Medizin 1970: Die Herren mit der weissen Weste 1972: Hauptsache Ferien 1973: Le Serpent 1977: Unordnung und frühes Leid 1978: Der Pfingstausflug

Televisie 1955: Der Biberpelz 1955: Die Schule der Väter 1957: Ein besserer Herr 1958: Ein Glas Wasser 1962: Der Walzer der Toreros 1963: Endspurt 1964: Spätsommer 1965: Michael Kramer 1965: Die Hose 1966: Gespenster 1967: Die Mission 1969: Der Sturm 1969: Rumpelstilz 1969: Spion unter der Haube 1969: Das letzte Band 1971: Yvonne, Prinzessin von Burgund 1972: Der Kommissar: Die Tote im Park 1972: Flint 1972: Frohe Ostern 1973: Eines langen Tages Reise in die Nacht 1974: Unter einem Dach 1974: Strychnin und saure Drops 1977: Heinrich Zille 1978: Niemandsland 1978: Unsere kleine Welt 1978: Der große Karpfen Ferdinand und andere Weihnachtsgeschichten 1980: Kaninchen im Hut und andere Geschichten mit Martin Held 1981: Der Alte: Der Gärtner 1983: Der Raub der Sabinerinnen 1986: Was zu beweisen war 1987: Derrick: Mordfall Goos

Hoorspelen

1946: Johann Wolfgang von Goethe: Clavigo – Regie: Rudolf Rieth (Radio Frankfurt) – Eerste uitzending: 25 augustus 1946 1947: Morton Wishengrad: Der Talmud – Regie: Theodor Steiner (Radio Frankfurt) – Eerste uitzending: 21 november 1947 1948: Jo Hanns Rösler: Philine – Regie: ? (Radio Frankfurt) – Eerste uitzending: 4 juni 1948 1949: August Strindberg: Ein Traumspiel – Regie: ? (Radio Frankfurt) – Eerste uitzending: 21 januari 1949 1949: Johann Wolfgang von Goethe: Das Jahrmarktsfest von Plundersweiler – Regie: Rudolf Rieth (HR) – Eerste uitzending: 25 februari 1949 1949: Oscar Wilde: Die Frau ohne Bedeutung – Regie: Theodor Steiner (HR) – Eerste uitzending: 11 november 1949 1949: Hugo von Hofmannsthal: Das Salzburger große Welttheater – Regie: Theodor Steiner; Hans Kettler (HR) – Eerste uitzending: 20 november 1949 1949: Alexander Lernet-Holenia: Die Frau des Potiphar – Regie: Theodor Steiner (HR) – Eerste uitzending: 25 november 1949 1949: Walter Erich Schäfer: Die Verschwörung – Regie: Karlheinz Schilling (HR) – Eerste uitzending: 16 december 1949 1949: Dorothy L. Sayers: Könige in Judäa – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 24 december 1949 1950: Dorothy L. Sayers: König der Schmerzen – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 7 april 1950 1950: Gerhart Hauptmann: Und Pippa tanzt – Regie: Irene Kürschner (HR) – Eerste uitzending: 26 mei 1950 1950: Burkhard Nadolny: Die zerstörte Stimme – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 7 juli 1950 1950: Günter Eich: Geh nicht nach El Kuwehd oder Der zweifache Tod des Kaufmanns Mohallab – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 29 september 1950 1950: Alfred Andersch: Biologie und Tennis – Regie: Karlheinz Schilling (HR) – Eerste uitzending: 23 oktober 1950 1950: Hans Hömberg: Kirschen für Rom – Regie: Theodor Steiner (HR) – Eerste uitzending: 9 april 1951 1950: Georg Büchner: Leonce und Lena – Regie: Karlheinz Schilling (HR) – Eerste uitzending: 5 februari 1952 1951: Rudyard Kipling: Dschungelbuch – Regie: ? (SWF) – Eerste uitzending: ? 1951: Ina Seidel: Die Fürstin reitet – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 8 januari 1951 1951: Friedrich Schreyvogel: Titania – Regie: Ludwig Cremer (NWDR) – Eerste uitzending: 11 mei 1951 1951: Walther Franke-Ruta: Der Unbekannte von Collegno – Regie: Eduard Hermann (NWDR) – Eerste uitzending: 2 augustus 1951 1951: Antoine de Saint-Exupéry: Der kleine Prinz – Regie: Rudolf Rieth (HR) – Eerste uitzending: 27 augustus 1951 1951: Werner Brink: Es kommt doch an den Tag – Regie: Werner Oehlschläger (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 29 oktober 1951 1952: Tennessee Williams: Die Glasmenagerie – Regie: Fränze Roloff (HR) – Eerste uitzending: 14 januari 1952 1952: Gerd Bergmann: Junger Mann in Untermiete – Regie: Hans Bernd Müller (NWDR) – Eerste uitzending: 9 juni 1952 1952: Robert Cedric Sherriff: Um sieben Uhr zu Hause – Regie: Hanns Korngiebel (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 18 juni 1952 1952: Hans Novak; Georg Zivier: Das Spiel geht weiter – Regie: Curt Goetz-Pflug (NWDR) – Eerste uitzending: 7 augustus 1952 1952: Alexander Lernet-Holenia: Spanische Komödie – Regie: Heinz von Cramer (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 10 september 1952 1952: Nikolaus Spanuth: Die Weisen aus dem Morgenland – Regie: Curt Goetz-Pflug (NWDR) – Eerste uitzending: 6 januari 1953 1953: Frank Harvey: Im 'Prince of Wales''' – Regie: Rolf Purucker (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 14 januari 1953 1951: Hans Hömberg: Das Roß der fröhlichen Lerche – Regie: Peter Thomas (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 13 mei 1953 1953: Gerd Bergmann: Denn, Freunde, was ist Ruhm? – Regie: Curt Goetz-Pflug (NWDR) – Eerste uitzending: 28 mei 1953 1953: Johannes Allen: Adam lächelt – Regie: Peter Thomas (HR) – Eerste uitzending: 22 juni 1953 1953: Johannes Hendrich: Die Schnur am Hampelmann – Regie: Harald Philipp (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 4 januari 1954 1954: John Bradley: Der Kopf in der Schlinge – Regie: Rolf Purucker (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 24 februari 1954 1954: Heinz Oskar Wuttig: Orangen und Minze – Regie: Curt Goetz-Pflug (NWDR) – Eerste uitzending: 6 mei 1954 1954: Richard Hey: Moonk, der Meuterer – Regie: Hans Bernd Müller (NWDR) – Eerste uitzending: 28 juni 1954 1954: Simon Glas: Partisanen – Regie: Walter Knaus (SDR) – Eerste uitzending: 30 juli 1954 1954: Kurt Kusenberg: Drachenkind – Dein Vater spinnt – Regie: Wolfgang Spier (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 4 oktober 1954 1954: Alfred Happ: Ein Band Molière – Regie: Wolfgang Spier (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 8 november 1954 1954: William Shakespeare: Timon von Athen – Regie: Ludwig Berger (SFB) – Eerste uitzending: 18 november 1954 1955: Werner Barzel: Der Mann, der draußen blieb – Regie: Curt Goetz-Pflug (SFB) – Eerste uitzending: 24 februari 1955 1955: Hugo von Hofmannsthal: Jedermann – Regie: Hans Bernd Müller (SFB) – Eerste uitzending: 3 april 1955 1955: Friedrich von Schiller: Demetrius – Regie: Ludwig Berger (SFB) – Eerste uitzending: 26 mei 1955 1955: Jean Anouilh: Cecile oder Die Schule der Väter – Regie: Leopold Lindtberg; Lothar Schluck; Friedrich Luft (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 23 september 1955 1955: Anonymus: Das Benediktbeurer Weihnachtsspiel – Regie: Hans Bernd Müller (SFB) – Eerste uitzending: 23 december 1955 1957: Walter Hasenclever: Ein besserer Herr (Theatermitschnitt) – Regie: Hans Lietzau (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 1957 1957: Johannes Hendrich: Unter falscher Flagge – Regie: Hans Lietzau (SFB) – Eerste uitzending: 25 januari 1957 1957: Otto Zarek: Albert Ballin – Regie: Erich Köhler (SFB) – Eerste uitzending: 29 mei 1957 1957: John Boynton Priestley: Und das am Montagmorgen – Regie: Karl Metzner (RIAS Berlin) – Eerste uitzending: 28 augustus 1957 1957: Alfred Neumann: Die Goldquelle – Regie: Heinz-Günter Stamm (BR) – Eerste uitzending: 25 september 1957