Alcoholvrij is de aanduiding voor producten die, volgens de geldende Europese en Nederlandse wetgeving, zo genoemd mogen worden, indien het alcoholvolume niet hoger is dan 0,5%.NRC Handelsblad – "Een lekker sterk likeurtje, maar wel zonder alcohol", 15 juli 2025 Het segment omvat onder meer alcoholvrije bieren, wijnen, cocktails (mocktails), en alternatieven voor sterke dranken, zoals gin of rum.
Een alcoholvolume van 0,5% wordt veroorzaakt door de restsporen van de gisting van natuurlijke suikers. Zo kunnen in cola, sinaasappelsap of een gebakken brood zomaar alcoholpercentages tot 0,2% voorkomen. De Nederlandse bierbrouwers en het Productschap Dranken hanteren een bovengrens van 0,1% voor de term 'alcoholvrij bier'. Bieren met een alcoholpercentage tot 1,2% worden 'alcoholarme' bieren genoemd.
Geschiedenis In Nederland begon de belangstelling voor alcoholvrije dranken in de jaren 1980 met de introductie van de eerste 0.0-bieren.CBS – Minder jongeren drinken alcohol, 2024 Lange tijd bleef het aanbod beperkt tot enkele varianten, maar vanaf circa 2015 verschoof de markt: consumenten gingen meer letten op gezondheid, en fabrikanten investeerden in technieken om de smaak van alcoholvrije dranken te verbeteren.NRC Handelsblad – "De nieuwe nuchterheid: alcoholvrij drinken wordt volwassen", 2023 De populariteit van campagnes zoals IkPas en de opkomst van de 'mindful drinking'-beweging hebben eveneens bijgedragen aan de groei van de categorie.BNR Nieuwsradio – "Krijg je als ondernemer een kater van een alcoholvrije slijterij, of is het een gat in de markt?", 2024
Sinds het begin van de jaren 2020 is er sprake van een sterke uitbreiding in het aanbod van alcoholvrije wijnen, sterkedranken en ready-to-drink-cocktails. De Nederlandse markt voor alcoholvrije dranken groeide tussen 2018 en 2025 met meer dan 200 %, mede dankzij toenemende acceptatie onder consumenten.NRC Handelsblad – "De nieuwe nuchterheid: alcoholvrij drinken wordt volwassen", 2023
Productcategorieën Tot de belangrijkste categorieën alcoholvrije dranken behoren:
Alcoholvrij bier – goed voor een aanzienlijk marktaandeel bij Nederlandse brouwers;NRC – Alcoholvrij assortiment groeit snel, 2025 Alcoholvrije wijn – geproduceerd door dealcoholisatie van traditionele wijnen;Voedingscentrum – "Hoe wordt alcoholvrije wijn gemaakt?" Mocktails en aperitieven – mengdranken zonder alcohol; Alternatieven voor sterke dranken – bijvoorbeeld gin-, rum- en whiskyvarianten zonder alcohol; Thee- en kruidenelixers – functionele drankalternatieven gericht op 'smaakbeleving' en welzijn.De Telegraaf – "Eerste alcoholvrije slijterij van Nederland staat op steeds meer bedrijfsfeesten", 2024
Zie ook Alcoholvrij bier Lijst van niet-alcoholische dranken
Externe links Voedingscentrum – Alcohol en gezondheid CBS – cijfers over alcoholgebruik
Categorie:Niet-alcoholische drank