Het huwelijk van de Maagd Maria (Italiaans: ) is een olieverfschilderij op paneel van Rafaël gemaakt in 1504. Het bevindt zich in de collectie van de Pinacoteca di Brera in Milaan. Het is een van de bekendste schilderijen van de Italiaanse hoogrenaissance.
Geschiedenis De familie Albizzini gaf opdracht voor het werk voor hun kapel gewijd aan Jozef van Nazareth in de San Francesco in Città di Castello. Rafaël had eerder al drie schilderijen voor die stad gemaakt, waaronder de Mondkruisiging. Voor dit werk liet hij zich inspireren door een soortgelijk paneel dat zijn leermeester Perugino in diezelfde jaren schilderde voor de kathedraal van Perugia. Hij zag het waarschijnlijk in een tussenfase, aangezien het pas in 1504 werd voltooid. De vergelijking met het werk van Perugino, die zich op zijn beurt baseerde op zijn eigen fresco van de Sleuteloverhandiging in de Sixtijnse Kapel, laat zien hoe de verschillen tussen meester en leerling groter werden en hoe Rafaël erin slaagde om een steeds realistischere weergave te creëren.
In 1798 werd de gemeente Città di Castello praktisch gedwongen het altaarstuk te schenken aan de Napoleontische generaal Lechi, die het drie jaar later voor 50.000 lire verkocht aan de Milanese koopman graaf Giacomo Sannazzari della Ripa. Deze liet het in 1804 als erfenis na aan het Ospedale Maggiore in Milaan. In 1806 kocht Eugène de Beauharnais, de onderkoning van Italië, het schilderij en schonk het aan de Milanese Academie voor Schone Kunsten. De collectie van dit instituut werd opgenomen in de in 1809 opgerichte Pinacoteca di Brera.
Op 23 december 2020 werd een reproductie van het werk geplaatst in dezelfde kapel waaruit het origineel 222 jaar eerder was weggehaald.
Voorstelling Op de voorgrond voltrekt een priester het huwelijk tussen Maria en Jozef, die op het punt staat een ring om de vinger van zijn vrouw te doen. Rechts staan de mannen, links een groep vrouwen waarvan er een de toeschouwer aankijkt. Een opvallend detail zijn de takken die de mannen vasthouden. Volgens het Proto-evangelie van JakobusDe legende is ook opgenomen in de ''Legenda aurea'' van Jacobus de Voragine. zou Maria's echtgenoot worden aangewezen door een goddelijk teken. Iedere huwelijkskandidaat moest zijn staf in de tempel leggen, alleen de staf van Jozef kwam tot bloei. Twee mannen op de voorgrond breken hun staf al. Waar eerdere schilders zoals Perugino kozen voor een strikte, statische symmetrie, brengt Rafaël meer variatie aan in de houdingen van zijn figuren. Door een verhoogd gezichtspunt ontstaat een halve cirkel die in evenwicht is met de ronde architectuur op de achtergrond.
Rafaëls techniek laat zien dat hij een nieuwe weg insloeg. Hij gebruikte vollere en warmere kleuren dan zijn voorgangers uit de vijftiende eeuw. Hierdoor kregen de figuren meer vorm en diepte, waardoor ze bijna levensecht en tastbaar lijken in de ruimte. De sfeer in het schilderij is dromerig en rustig, zonder de zware of dramatische emoties die Michelangelo vaak gebruikte. Zelfs de man die uit boosheid zijn staf breekt, doet dit op een sierlijke en kalme manier. Hoewel sommige figuren aan de zijkanten nog een beetje statisch overkomen, laten Rafaëls schetsen zien dat hij al volop experimenteerde met meer karakter en beweging in zijn kunst.
De achtergrond wordt beheerst door een groot plein met een geometrisch patroon van tegels, dat de kijker rechtstreeks naar de tempel leidt. Dit indrukwekkende gebouw vormt het optische middelpunt van de compositie. De tempel heeft zestien zijden en is omgeven door een rondgang met bogen en Ionische zuilen. Hieruit komt Rafaëls kennis van de architecturale studies van Leonardo da Vinci en Bramante naar voren. Een bijzonder detail is te vinden op de architraaf boven de centrale bogen: hier heeft de schilder zijn naam en het jaartal van het werk achtergelaten. Door de open deuren van de tempel is de horizon zichtbaar, wat de harmonie tussen de menselijke architectuur en de natuurlijke wereld benadrukt. De uiterst precieze manier waarop de tempel is getekend, doet vermoeden dat Rafaël een houten schaalmodel heeft gebruikt om alle perspectieflijnen op het portaal te laten samenkomen.
Afbeeldingen
Literatuur (1975). Raffaello. Milaan: Rizzoli. (2008). Raffaello. Milaan: Mondadori Arte. p. 42 (2021). Brera eyes wide open; Thirty unmissable masterpieces. Milaan: Pinacoteca di Brera. nr. 22
Externe links
Categorie:Werk van Rafaël Categorie:1600-1609 Categorie:Schilderij in de Pinacoteca di Brera