miniatuur|Voetbalrellen zijn een gewelddadig treffen van twee groepen, die zich in dit geval identificeren met verschillende voetbalclubs. In de sociologie en de sociale psychologie is een in-groepVaak worden ook de Engelstalige termen ingroup en outgroup gebruikt een sociale groep, waarmee een persoon zich identificeert als lid; oftewel waaraan iemand een sociale identiteit ontleent. De uit-groep is dan de groep met wie iemand zich niet identificeert. Identificatie kan bijvoorbeeld optreden bij een gedeelde cultuur, overeenkomstig geslacht, lidmaatschap van dezelfde club, of bij een gedeelde geaardheid, religie, woonplaats of bedrijf.
De begrippen 'in-groep' en 'uit-groep' raakten ingeburgerd door het werk van de in Polen geboren Britse sociaal-psycholoog Henri Tajfel en zijn collega's. Zij ontdekten dat mensen in enkele minuten een in-groep kunnen vormen en dat dergelijke groepen gevormd kunnen worden op basis van schijnbaar triviale zaken, zoals de voorkeur voor bepaalde schilderijen.Tajfel, H. (1970). Experiments in Intergroup Discrimination.
Oxytocine speelt een belangrijke rol bij de hechting tussen opvoeder en kind, en wordt daarom ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd. Binnen de in-groep bevordert oxytocine altruïsme en verbinding, maar richting uit-groepen kan het agressief gedrag in de hand werken, vooral als deze als bedreigend worden ervaren.
Gerelateerde fenomenen De psychologische categorisatie van mensen in een in-groep en een uit-groep kent verschillende aspecten: Mensen blijken onder bepaalde voorwaarden een voorkeur te hebben voor leden van de eigen in-groep boven die van de uit-groep. Als er discriminatie optreedt tussen leden van de in-groep en die van de uit-groep, dan worden de leden van de uitgroep vaak als een bedreiging gezien door de in-groep, zeker als de doelstellingen van laatstgenoemden worden beschouwd als onverenigbaar met die van de in-groep. Door groepsdruk blijken groepsleden hun standpunten aan te passen aan de sociale normen van die groep. Door deze groepsdruk kan het gedrag van de groep extremer zijn dan wat het gedrag van individuele leden anders zou zijn geweest. Door de gedeelde belangen, voorkeuren of eigenschappen, kan er homogenisatie optreden of het kan gebeuren dat men de eigen groep als heterogeen ervaart maar de uit-groep als homogeen.
Vermoedelijke rol in de menselijke evolutie De evolutionaire psychologie beschouwt groepsvorming als het gevolg van de voordelen van samenwerken in een groep.
Categorie:Identiteit