Voetbalwedstrijden tussen Vitesse uit Arnhem en N.E.C. uit Nijmegen worden omschreven als de Gelderse derby. Waar wedstrijden tussen De Graafschap, Vitesse en N.E.C. als de kleine Gelderse derby worden omschreven, geldt de naam de Gelderse derby enkel voor een N.E.C - Vitesse. In het boek De Derby van Menno Pot wordt de wedstrijd omschreven als meest intense van Nederland: "Het diepe gevoel van vijandschap dat bij N.E.C - Vitesse in de lucht hing, voelde ik bij geen enkele andere derby."
De wedstrijd is sinds 1916 122 keer officieel gespeeld. 42 keer won Vitesse, de wedstrijd eindigde 36 keer gelijk en N.E.C. won 44 keer.
Geschiedenis De eerste competitiewedstrijd tussen Vitesse en NEC werd gespeeld op 18 maart 1923 in Nijmegen. Vitesse won die wedstrijd met 1–2 door twee doelpunten van Gerrit Langeler. Van het seizoen 1894/1895 tot en met het seizoen 1899/1900 speelde Vitesse in een wit tenue met een diagonale blauwe baan, verwijzend naar de stadskleuren van Arnhem. Op 27 augustus 1900 werd in de bestuursvergadering besloten de clubkleuren te wijzigen in geel en zwart. Toenmalig voorzitter Chris Engelberts stelde deze wijziging voor met als argument dat Vitesse zich bij de beste clubs van Gelderland mocht scharen en zij in de Gelderse hoofdstad gevestigd was, waardoor zij ook het recht zou hebben om de kleuren van Gelderland te mogen dragen. Door de rivaliteit zijn er in het verleden rellen geweest en in de recente edities werd het duel in de hoogste risicocategorie ingedeeld, met bijbehorende maatregelen en politie-inzet. Voor de jaren negentig was er vooral sprake van animositeit. In mei 1993 werd De Goffert door Vitesse gebruikt om twee thuiswedstrijden te spelen. Op 16 mei tegen Feyenoord (1-1) en op 23 mei tegen PSV (0-1). Op laatstgenoemde wedstrijd kwamen ruim 20.000 toeschouwers af. De rivaliteit ontstond echt pas bij de opkomst van Vitesse in de jaren 80 en 90 onder leiding van Karel Aalbers, die niet naliet te melden dat in de regio slechts plaats was voor één club. De Nijmeegse aanhang hekelde dat de rivaal uit Arnhem met overheidsgeld gesteund werd, in de vorm van clubsponsoring door de provinciale energieleverancier PGEM (en het latere Nuon) en medefinanciering in stadion GelreDome van de provincie Gelderland. Uit protest werden de Nijmeegse stadionlampen voor een wedstrijd tijdelijk gedoofd, door toenmalig voorzitter Henk van de Water.
Nadat Vitesse in 2007/'08 schulden moest afkopen middels een crediteurenakkoord zijn de verhoudingen verscherpt; ook de buitenlandse overname van Vitesse in 2010 droeg hieraan bij. Recent dieptepunt was in het seizoen 2011/'12 met rellen tussen NEC-aanhang en de politie in Nijmegen. Tijdens de play-offwedstrijd in Arnhem in datzelfde seizoen moest NEC-doelman Babos eraan te pas komen om het uitpubliek tot kalmte te brengen dat een veiligheidsdeur had geforceerd om uit het uitvak te breken. Voor de gemeenten Arnhem, Nijmegen en de politie waren de ongeregeldheden een reden om voor de eerstvolgende ontmoeting (in het seizoen 2012/'13, Vitesse - NEC) te dreigen om voortaan geen uitpubliek meer toe te staan bij de onderlinge wedstrijden, als het nog één keer tot ongeregeldheden zou komen. Dit leidde tot woede onder de Vitesse-aanhang, dat zich niet schuldig voelde aan de recente ongeregeldheden. De wedstrijd verliep rustig, mede door de 4–1 winst voor Vitesse, en dus bleven fans van beide clubs voorlopig welkom bij uitwedstrijden.
In 2021 ging het voor en tijdens het duel helemaal fout. Het begon met een zwaargewonde in Arnhem een dag voor de wedstrijd door gevechten tussen aanhangers van beide clubs. Op wedstrijddag was het de gehele wedstrijd onrustig in het Goffertstadion. Na de wedstrijd belaagden vele tientallen relschoppers de politie met stenen, stokken en vuurwerk. Agenten en politiepaarden raakten gewond. Een politiebus werd gesloopt. Het bestuur van N.E.C. en burgemeester Bruls noemden de gebeurtenissen "een schande voor de stad.” Bruls stelde onder meer dat de relschoppers een levenslang stadion- en omgevingsverbod moesten krijgen. Bij de editie in Arnhem waren er geen uitsupporters welkom.
De rivaliteit leidde ook tot meer ludieke acties over en weer. Toen NEC in mei 2014 degradeerde uit de Eredivisie plaatsten Arnhemse fans op de Nijmeegse Waalbrug een bordje met: Eredivisievoetbal, nog vijftien kilometer. Bij het kampioenschap in de Jupiler League van NEC een jaar later stuurden aanhangers van NEC een vliegtuigje boven Arnhem en GelreDome met daarachter een spandoek: We're back, See you soon.
Statistieken Grootste overwinningen Met drie of meer doelpunten verschil:
Vitesse
1977/'78: 0–3, Eredivisie 1989/'90: 0–4, Eredivisie 1989/'90: 2–5, oefenduel 1992/'93: 0–3, oefenduel 1999/'00: 5–1, Eredivisie 2012/'13: 4–1, Eredivisie 2021/'22: 4–1, Eredivisie 2022/'23: 1–4, Eredivisie
NEC
1941/'42: 9–2, oefenduel 1945/'46: 3–0, KNVB beker 1946/'47: 7–1, Eerste klasse Oost 1947/'48: 1–4, Eerste klasse Oost 1947/'48: 3–0, Eerste klasse Oost 1963/'64: 4–1, Tweede divisie B 1978/'79: 4–1, Eredivisie 1984/'85: 0–4, Eerste divisie 2000/'01: 4–1, Eredivisie 2023/'24: 0–3, Eredivisie
Uitslagen en statistieken (vanaf 1915) Wedstrijden Competitie W VIT G NEC DVIT DNEC VITEredivisie 62 25 17 20 80 67 NECEerste divisie 14 2 6 6 18 27 NECTweede divisie 4 0 1 3 3 9 NECEerste klasse 8 1 1 6 9 23 VITTweede klasse 4 2 1 1 7 5 NECKNVB beker 5 0 2 3 3 9 VITPlay-offs / nacompetitie 6 4 1 1 9 4 NECTOTAAL 103 34 29 40 129 144W - wedstrijden; VIT - overwinningen Vitesse; G - gelijkspel; NEC - overwinningen NEC; DVIT - doelpunten Vitesse; DNEC - doelpunten NECBijgewerkt op 7 april 2024
Laatste tien edities: Wedstrijd Seizoen Datum Uitslag Competitie Vitesse - NEC 2023/24 07-04-2024 0–3 (0–0) Eredivisie NEC - Vitesse 2023/24 01-10-2023 1–3 (1–1) Eredivisie NEC - Vitesse 2022/23 16-04-2023 1–4 (0–2) Eredivisie Vitesse - NEC 2022/23 15-01-2023 0–0 (0–0) Eredivisie Vitesse - NEC 2021/22 27-02-2022 4–1 (0–0) Eredivisie NEC - Vitesse 2021/22 17-10-2021 0–1 (0–1) Eredivisie Vitesse - NEC 2016/17 02-04-2017 2–1 (0–0) Eredivisie NEC - Vitesse 2016/17 23-10-2016 1–1 (0–1) Eredivisie NEC - Vitesse 2015/16 03-04-2016 2–1 (1–0) Eredivisie Vitesse - NEC 2015/16 29-11-2015 1–0 (0–0) Eredivisie
Wissels van club De lijst met spelers die voor zowel Vitesse als NEC hebben gespeeld, is niet heel lang, maar er staan wel bekende namen tussen als Chris van der Weerden, Peter Wisgerhof, Willem Korsten, Patrick Pothuizen, Jhon van Beukering, Navarone Foor, Bryan Linssen, Eli Dasa en Wilfried Bony. Die laatste doorliep de jeugdopleiding van Vitesse en stond tussen 2000 en 2003 onder contract bij de Arnhemmers. Tussen 2007 en 2010 kwam Van Beukering uit voor NEC. Patrick Pothuizen begon zijn profcarrière bij Vitesse om vervolgens de overstap (via FC Dordrecht) naar Nijmegen te maken. Daar speelde de verdediger zes jaar, om vervolgens weer terug te keren naar Arnhem.
Speler Bij Vitesse Duels (goals) Bij NEC Duels (goals) Leo Beerendonk 1963-64 33 (13) 1964-65 3 (0) Hans Verhagen 1965-68 ? (?) 1962-63 32 (29) Ben Zweers 1967-68 13 (3) 1963-65 59 (38) Bennie Werts 1970-72 30 (2) 1962-70 244 (45) Ben Gerritsen 1970-72 54 (13) 1972-77 129 (3) Willy Melchers 1970-72 37 (1) 1977-78 8 (1) Ben Hulshoff 1972-76 ? (?) 1976-78 52 (4) Dick Mulderij 1975-80 159 (5) 1980-84 88 (4) Ad Mellaard 1976-80 126 (4) 1967-76 258 (11) Herman Gerdsen 1976-83 93 (39) 1973-76 39 (6) Wim Meijers 1977-80 1981-83 138 (13) 1966-70 1974-77 111 (11) Frans Koenen 1984-86 48 (8) 1976-80 52 (1) Wilco Klop 1984-86 61 (1) 1986-88 51 (2) Eugène Marijnissen 1985-86 18 (1) 1972-80 220 (36) Harry Schellekens 1985-88 47 (0) 1970-83 254 (1) Frans Thijssen 1988-91 87 (1) 1970-73 77 (9) Marlon Keizer 1988-92 4 (0) 1990-91 5 (0) Bart Latuheru 1989-96 191 (27) 1997-02 136 (7) Patrick Pothuizen 1992-94 2000-01 22 (3) 1994-00 2004-10 341 (26) Willem Korsten 1993-99 78 (12) 1992-93 4 (0) Chris van der Weerden 1994-95 31 (3) 1990-94 92 (5) Patrick Ax 1998-99 1 (0) 2000-04 104 (9) Peter Wisgerhof 1999-00 18 (0) 2000-09 312 (17) Jhon van Beukering 2000-03 49 (8) 2007-09 47 (15) Gino Coutinho 2005-06 1 (0) 2018 2 (0) Youssouf Hersi 2005-07 69 (15) 2002-04 61 (19) Jasar Takak 2007-08 23 (1) 2005-06 21 (2) Jeroen Drost 2008-12 53 (0) 2008 5 (1) Giovanni Gravenbeek 2009-10 9 (0) 2014-15 26 (0) Brahim Darri 2011-15 5 (1) 2018-19 2 (0) Navarone Foor 2016-20 82 (9) 2011-16 167 (17) Roy Beerens 2018-20 23 (3) 2007 14 (2) Wilfried Bony 2011-13 77 (58) 2022 2 (0) Oussama Tannane 2019-22 50 (12) 2022-23 25 (6) Trainer Bij Vitesse Duels (goals) Bij NEC Duels (goals) Leen Looyen 1982-84 n.v.t. 1974 1978-81 1987-91 1997 n.v.t. Patrick Greveraars (assistent) 2012-13 n.v.t. 2022-heden n.v.t. Bestuurder Bij Vitesse Duels (goals) Bij NEC Duels (goals) Ted van Leeuwen 2010-13 n.v.t. 2021-heden n.v.t.
Overige derby's
In de provincie Gelderland zijn Vitesse en N.E.C. niet de enige twee profclubs. De Graafschap uit Doetinchem is voor beide clubs ook een rivaal en onderlinge wedstrijden worden gezien als de Kleine Gelderse derby.
In het verleden leefde deze derby hoofdzakelijk bij supporters van De Graafschap. Door recente ontmoetingen en vooral beladen wedstrijden staat de Kleine Gelderse derby vooral bekend als de derby tussen De Graafschap en Vitesse. De twee clubs komen sinds 2024 beide uit in de Keuken Kampioen Divisie en spelen regelmatig tegen elkaar. Dat zorgde de afgelopen jaren voor beladen wedstrijden en confrontaties tussen supportersgroepen.
Tussen De Graafschap en N.E.C. heerst vooral een sportieve rivaliteit. Officieel zou de wedstrijd als derby gezien moeten worden doordat de twee clubs afkomstig zijn uit dezelfde regio. Echter is voor beide clubs Vitesse de grote rivaal.
Voetnoten
Categorie:N.E.C. Categorie:SBV Vitesse Categorie:Voetbalklassieker in Nederland