thumb|Chronicon Geldriae (ca. 1465) (Regionaal Archief Nijmegen) Willem van Berchen (Nijmegen, 1415/1420 - 1481) was een geestelijke en kroniekschrijver uit Nijmegen. Hij is vooral bekend vanwege zijn Gelderse kroniek uit 1473.
Biografie Van Berchen werd geboren in een gezin van de burgerlijke klasse. Over zijn persoonlijke leven is weinig bekend. Naast schrijver was Van Berchen vanaf 1475 ook kanunnik van de Sint-Stevenskerk in Nijmegen.
Werk thumb|Handschr. Hamburg, fo.199 r. Er zijn in totaal negen kronieken van zijn hand overgeleverd, waarin hij uitvoerig ingaat op de gewestelijke geschiedenis van de Lage Landen. Acht van deze kronieken zijn bewaard gebleven in handschrift 8037-8050 Koninklijke Bibliotheek van België te Brussel.
Willem van Berchen geniet echter vooral bekendheid als de auteur van de negende, de Kroniek van Gelre of De nobili principatu Gelrie et eius origine. Deze kroniek beschrijft de geschiedenis van het hertogdom Gelre vanaf het ontstaan hiervan tot en met de vijftiende eeuw. Deze kroniek is overgeleverd in ongeveer vijf handschriften, waarbij opvalt dat het handschrift 31 in het Regionaal Archief Nijmegen een stuk beknopter is tussen de jaren 1397 en 1465 dan de uitgebreide beschrijving van de jaren 1397 tot 1481 (inclusief de Historia captivitatis Adolphi Gelriae ducis, ook opgenomen in handschrift 8037-8050 Koninklijke Bibliotheek) in handschrift Cod. hist. 31b in de Staats- und Universitätsbibliothek in Hamburg. Onderzoekers J. Gessler en J.F. Niermeyer betwijfelen daarom of Willem van Berchen wel echt de auteur is van het stuk 1397–1465 in het Nijmeegse handschrift.
Handschriften NaSo Naam Incipit Fol. Handschrift Beheerder Stad Datering Inhoud NL0291 De nobili principitatu Gelriae et eius origine Creator omnium, Deus, hominibus cunctis...Explicit: ...ac Iohannis, ducis moderni, germanam. ff. 004r-096v 31 Regionaal Archief Nijmegen 15e eeuw Gelre uitgebreid tot 1397Gelre beknopt 1402–1465 (dit einddeel ismogelijk niet geschreven door Willem van Berchen) NL0292 De nobili principitatu Gelriae et eius origine Creator omnium, Deus, hominibus cunctis...Explicit: ...ad Flandriam remeavit. Cod. hist. 31b Staats- undUniversitätsbibliothek Hamburg 15e eeuw Gelre uitgebreid tot 1481,inclusief Historia captivitatis Adolphi Gelriae ducis. W028 Cronica Brabantiae Brabancia cui quendam Noe... f. 232r-310v 8037-8050 Koninklijke Bibliotheek Brussel 15e eeuw Brabant van Noach via Troje tot 1470 NL0293 De primeva origine comitatus Hollandie et Zelandie ac civitatis Traiectensis Post nativitatem sancti Abrahe... f. 311r-313v Hollands "voorgeschiedenis", van Troje tot Willibrord NL0294 Cronica comitum Hollandie, Zelandie aut dominorum Frisie Anno Domini DCCCLXIII Carolus Calvus... f. 314r-360v Holland, Zeeland en Friesland van 863 tot 1478,plus Historia captivitatis Adolphi Gelriae ducis. NL0295 Cronica brevis dominorum Egmondensium Nobiles domini de Egmonda... f. 421r-0r Heren van Egmond tot 1451 NL0296 De origine et dominis dominii de Culenborch Anno Domini MoCLXo incepit dominium de Culenborch... f. 421v-0r Heren van Culemborg tot 1471 NL0297 De dominis de Arkel Illustrium ac bellicosorum virorum dominorum... f. 422r-439r Heren van Arkel, van Troje tot 1428. NL0298 De origine dominii de Huesden et de Althena Tempore sancti Caroli Magni... f. 440r-442v Heren van Heusden tot 1355. W029 Cronice breves ecclesiarum Tungrensis, Traiectensis et Leodiensis Anno a passione Domini XXXVI beatus Maternus... f. 443r-458v Bisschoppen van Tongeren, Maastricht en Luik tot 1430.
Varia De Van Berchenstraat in Nijmegen is naar hem vernoemd.
Publicaties Willem van Berchen: Gelderse kroniek. Vertaald en toegelicht door Leo Nellissen en Louis Swinkels, met een inleiding van Johan Oosterman. Hilversum, Verloren, 2026
Externe link
Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 15e eeuw Categorie:Nederlands kanunnik Categorie:Nederlands historicus Categorie:Geschiedenis van Nijmegen