De graanrepubliek is een boek van Frank Westerman uit 1999, waarin hij de modernisering van de akkerbouw in Nederland gedurende de twintigste eeuw beschrijft. De naam van het boek verwijst vooral naar het Oldambt, en met name naar de Rode Driehoek, een landstreek in Oost-Groningen. Hier is de teloorgang van de traditionele agrarische samenleving, die als een rode draad door het boek loopt, bij uitstek merkbaar. De geschiedenis begint in 1886 en eindigt in 1998.De Graanrepubliek. Gebied van oude communisten en nieuwe natuur, noorderbreedte.nl, 1 augustus 2002.
Een van de hoofdpersonen in het boek is Sicco Mansholt, de architect van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat beleid voorzag in een harde sanering van de landbouwsector, met als doel het scheppen van grotere en economisch sterkere bedrijven. De kleinere boerenbedrijven moesten het veld ruimen. De gevolgen van die omslag en de redeneringen erachter staan centraal het boek van Westerman. De ervaringen van de landarbeiders worden geschetst aan de hand van de herinneringen van communistenleider Koert Stek.
Ter gelegenheid van het tienjarige jubileum in 2009 verscheen de 24e druk met een epiloog 'De blauwe revolutie' over de totstandkoming van Blauwestad en het Oldambtmeer. Frits Boerma maakte hiervoor de documentaire 'De weg van het graan' onder de vlag van de Stichting Het Filmverhaal.
In 2024, vijfentwintig jaar na de eerste druk, kwam opnieuw een feestelijke jubileumeditie uit, nu met een tweede epiloog over actuele boerenprotesten en de stikstofcrisis (37e druk). In 2026 verscheen een jubileumeditie (40e druk) met een derde epiloog over een 'bijltjesdag' na de Tweede Wereldoorlog. Ook verschenen er edities in het Duits (Das Getreideparadies, 2009) en in het Gronings (Groanrepubliek, 2023, vertaald door Sies Woltjer).website Frank Westerman
"De graanrepubliek" is ook de naam van een muziektheater dat is gebaseerd op het boek van Frank Westerman, over de historie van klassenstrijd tussen landarbeiders en herenboeren in Oost-Groningen. De show werd geproduceerd door Zummerbühne en opgevoerd van 5 augustus tot 6 september 2026 aan de Polderweg te Oostwold (gemeente Oldambt). De 25 voorstellingen werden door 32.000 mensen bezocht. Speciaal voor deze gelegenheid werd een metershoog bronzen beeld van Vladimir Lenin opgesteld. Na afloop van de voorstelling ontstond een controverse omdat de gemeente een vergunning voor verplaatsing van het beeld naar de Kromme Elleboog weigerde.
Aan de Kromme Elleboog te Oostwold (gemeente Oldambt) wordt gewerkt aan de oprichting van het Inspiratie- en erfgoedcentrum De Graanrepubliek. Dit moet een plek worden waar de Geschiedenis, Gemeenschap en Grootse verhalen de ziel van Oost-Groningen onthullen. Het is de bedoeling dat het centrum begin 2028 zijn deuren zal openen.
Categorie:Geschiedenis van Groningen (provincie) Categorie:Landbouw Categorie:Communisme Categorie:Geschiedenis van Oldambt Categorie:Akkerbouw Categorie:Geografie van Oldambt