Franz von Paula Gruithuisen (Burg Haltenberg (in de huidige gemeente Scheuring aan de Lech), 19 maart 1774 - München, 21 juni 1852) was een Beiers arts en astronoom.
Hij studeerde aan de universiteit van Landshut filosofie, natuurwetenschappen en medicijnen. In 1808 promoveerde hij er tot doctor in de geneeskunde. Hij werd leraar aan de chirurgische school in München waar hij onder meer plantkunde, antropologie, pathologie en de geschiedenis van de geneeskunde doceerde. Als medicus leverde hij belangrijk werk op het gebied van de urologie en lithotritie, dit is de techniek om nierstenen en blaasstenen te vergruizen. Over dit laatste onderwerp publiceerde hij een verhandeling in 1813 in het tijdschrift Medicinisch-Chirurgische Zeitung."Ob man die alte Hoffnung aufgeben sollte, den Stein aus der Blase auf mechanische order chemische Weise einst noch wegschaffen zu können?" Medicinisch-chirurgische zeitung, 1813, nr. 18, 4 maart 1813, blz. 287 e.v. Gearchiveerd op 16 september 2021. Hij bedacht een manier om blaasstenen chemisch op te lossen en transurethraal te verwijderen, wat minder gevaarlijk was dan mechanisch-chirurgische methoden.
Gruithuisen was ook gepassioneerd door de astronomie. Hij observeerde het maanoppervlak met een bescheiden telescoop en meende uit zijn waarnemingen af te leiden dat er kunstmatige constructies op de Maan stonden, ten noordnoordwesten van de krater Schröter, en dat de Maan aldus bewoond was. Hij publiceerde zijn bevindingen in 1824, maar ze werden met ongeloof ontvangen. Latere waarnemingen met betere instrumenten, alsook de orbitale maanfoto's van onder andere Apollo 17, lieten zien dat er van kunstmatige construkties helemaal geen sprake is, en dat Gruithuisen een pareidolie zag. Hij werd in 1826 benoemd als buitengewoon hoogleraar astronomie aan de universiteit van München. Vier jaar later ontving hij er de leerstoel voor astronomie.
De maankrater Gruithuisen is naar hem vernoemd.
Externe links Neue Deutsche Biographie, Bd 7, Berlijn, 1966, blz. 210-211
Categorie:Duits medicus Categorie:Duits astronoom