Armadillidium is een geslacht van pissebedden uit de familie van de Armadillidiidae. Armadillidium is ook algemeen bekend als kogelpissebed, beensteentjes, kogelinsect, roly-poly of aardappelinsect en worden vaak verward met kogelduizendpoten zoals Glomeris marginata. Ze worden gekenmerkt door hun vermogen om in een bal te rollen wanneer ze worden gestoord.
Beschrijving In tegenstelling tot andere terrestrische geleedpotigen zoals insecten en spinnen, hebben pissebedden geen wasachtige opperhuid die verdamping van hun lichaam zou verminderen. Pissebedden gebruiken ook gemodificeerde longen, pseudotrachea genoemd, voor ademhaling en de longen moeten vochtig blijven om te functioneren. Individuele pissebedden leven meestal twee of drie jaar en vrouwtjes broeden een of twee keer elke zomer. Enkele honderden eieren worden tegelijkertijd in het marsupium gekweekt, een zak aan de buikzijde van de vrouwelijke pissebed. Het marsupium moet ook gevuld worden gehouden met water tot het jonge uitkomt en wegkruipt. Vooral de kleur van de jonge A. klugii lijkt op de rode zandloper van de mediterrane zwarte weduwe Latrodectus tredecimguttatus. Dit is waarschijnlijk een soort imitatie om roofdieren af te weren die het onschadelijke dier verwarren met een giftige spin.
Verspreiding en habitat Ze voeden zich meestal met mos, algen, schors en andere rottende organische stoffen. Ze worden meestal gevonden in vochtige gebieden zoals ontbindend bladmateriaal en grond. Armadillidium vulgare is de meest voorkomende soort in Europa en is wereldwijd geïntroduceerd. De overgrote meerderheid van soorten is echter endemisch in kleine gebieden dicht bij de Middellandse Zee, in veel lagere aantallen dan gewone soorten zoals A. vulgare en daarom zijn ze te weinig onderzocht.
Galerij
Soorten Armadillidium absoloni Strouhal, 1939 Armadillidium aegaeum Strouhal, 1929 Armadillidium aeginense Strouhal, 1939 Armadillidium aelleni Caruso & Ferrara, 1982 Armadillidium alassiense Verhoeff, 1910 Armadillidium albanicum Verhoeff, 1901 Armadillidium albigauni Arcangeli, 1935 Armadillidium albomarginatum Verhoeff, 1901 Armadillidium album Dollfus, 1887 Armadillidium ameglioi Arcangeli, 1914 Armadillidium amicorum Rodríguez & Vicente, 1993 Armadillidium anconanum Verhoeff, 1928 Armadillidium apenninigerum Verhoeff, 1936 Armadillidium apenninorum Verhoeff, 1928 Armadillidium apfelbecki Dollfus, 1895 Armadillidium apuanum Taiti & Ferrara, 1995 Armadillidium arcadicum Verhoeff, 1902 Armadillidium arcangelii Strouhal, 1929 Armadillidium argentarium Verhoeff, 1931 Armadillidium argolicum Verhoeff, 1907 Armadillidium artense Strouhal, 1956 Armadillidium assimile Budde-Lund, 1885 Armadillidium atticum Strouhal, 1929 Armadillidium azerbaidzhanum Schmalfuss, 1990 Armadillidium badium Budde-Lund, 1885 Armadillidium baldense Verhoeff, 1902 Armadillidium banaticum Verhoeff, 1907 Armadillidium beieri Strouhal, 1937 Armadillidium bicurvatum Verhoeff, 1901 Armadillidium bosniense Strouhal, 1939 Armadillidium brentanum Verhoeff, 1931 Armadillidium bulgaricum Frankenberger, 1941 Armadillidium calabricum Verhoeff, 1908 Armadillidium canaliferum Verhoeff, 1908 Armadillidium capreae Verhoeff, 1944 Armadillidium carniolense Verhoeff, 1901 Armadillidium carynthiacum Verhoeff, 1939 Armadillidium cavannai Arcangeli, 1960 Armadillidium cephalonicum Strouhal, 1929 Armadillidium cetinjense Strouhal, 1927 Armadillidium chazaliei Dollfus, 1896 Armadillidium clausi Verhoeff, 1901 Armadillidium clavigerum Verhoeff, 1928 Armadillidium corcyraeum Verhoeff, 1901 Armadillidium cruzi Garcia, 2003 Armadillidium cythereium Strouhal, 1937 Armadillidium dalmaticum Strouhal, 1939 Armadillidium decorum Brandt, 1833 Armadillidium delattini Verhoeff, 1943 Armadillidium depressum Brandt, 1833 Armadillidium djebalensis Vandel, 1958 Armadillidium dollfusi Verhoeff, 1902 Armadillidium elysii Verhoeff, 1936 Armadillidium epiroticum Strouhal, 1956 Armadillidium espanyoli Cruz, 1990 Armadillidium esterelanum Dollfus, 1887 Armadillidium etruriae Ferrara & Taiti, 1978 Armadillidium euxinum Verhoeff, 1929 Armadillidium fallax Brandt, 1833 Armadillidium ficalbii Arcangeli, 1911 Armadillidium flavoscutatum Strouhal, 1927 Armadillidium fossuligerum Verhoeff, 1902 Armadillidium frontemarginatum Strouhal, 1927 Armadillidium frontetriangulum Verhoeff, 1901 Armadillidium frontirostre Budde-Lund, 1885 Armadillidium furcatum Budde-Lund, 1885 Armadillidium galiciense Schmölzer, 1955 Armadillidium germanicum Verhoeff, 1901 Armadillidium gestroi Tua, 1900 Armadillidium ghardalamensis Caruso & Hili, 1991 Armadillidium granulatum Brandt, 1833 Armadillidium hauseni Schmalfuss, 1985 Armadillidium herzegowinense Verhoeff, 1907 Armadillidium hessei Verhoeff, 1930 Armadillidium hirtum Budde-Lund, 1885 Armadillidium humectum Strouhal, 1937 Armadillidium humile Strouhal, 1936 Armadillidium inflatum Verhoeff, 1907 Armadillidium insulanum Verhoeff, 1907 Armadillidium irmengardae Strouhal, 1956 Armadillidium janinense Verhoeff, 1902 Armadillidium jaqueti Dollfus, 1897 Armadillidium jonicum Strouhal, 1927 Armadillidium justi Strouhal, 1937 Armadillidium kalamatense Verhoeff, 1907 Armadillidium kalamium Strouhal, 1956 Armadillidium klaptoczi Verhoeff, 1908 Armadillidium klugii Brandt, 1833 Armadillidium kochi Dollfus, 1887 Armadillidium kossuthi Arcangeli, 1929 Armadillidium laconicum Strouhal, 1938 Armadillidium lagrecai Vandel, 1969 Armadillidium laminigerum Verhoeff, 1907 Armadillidium lanzai Taiti & Ferrara, 1996 Armadillidium littorale Taiti & Ferrara, 1996 Armadillidium lobocurvum Verhoeff, 1902 Armadillidium lymberakisi Schmalfuss, Paragamian & Sfenthourakis, 2004 Armadillidium maccagnoae Arcangeli, 1960 Armadillidium maculatum Risso, 1816 Armadillidium mareoticum Budde-Lund, 1885 Armadillidium marinense Verhoeff, 1902 Armadillidium marinensium Verhoeff, 1928 Armadillidium marmoratum Strouhal, 1929 Armadillidium marmorivagum Verhoeff, 1934 Armadillidium mateui Vandel, 1953 Armadillidium messenicum Verhoeff, 1902 Armadillidium mohamedanicum Verhoeff, 1929 Armadillidium narentanum Verhoeff, 1907 Armadillidium nasatum Budde-Lund, 1885 Armadillidium niger Kortshagin, 1887 Armadillidium obenbergeri Frankenberger, 1941 Armadillidium odhneri Verhoeff, 1930 Armadillidium oglasae Ferrara & Taiti, 1978 Armadillidium omblae Verhoeff, 1900 Armadillidium opacum (C. Koch, 1841) Armadillidium ormeanum Verhoeff, 1931 Armadillidium paeninsulae Ferrara & Taiti, 1978 Armadillidium pallasii Brandt, 1833 Armadillidium pallidum Verhoeff, 1907 Armadillidium panningi Strouhal, 1937 Armadillidium pardoi Vandel, 1956 Armadillidium parvum Strouhal, 1938 Armadillidium pelagicum Arcangeli, 1957 Armadillidium pelionense Strouhal, 1928 Armadillidium peloponnesiacum Verhoeff, 1901 Armadillidium peraccai Tua, 1900 Armadillidium pictum Brandt, 1833 Armadillidium pilosellum Dollfus, 1896 Armadillidium ponalense Verhoeff, 1934 Armadillidium portofinense Verhoeff, 1908 Armadillidium pretusi Cruz, 1990 Armadillidium pseudassimile Taiti & Ferrara, 1980 Armadillidium pseudovulgare Verhoeff, 1902 Armadillidium pulchellum (Zenker, 1798) Armadillidium quinquepustulatum Budde-Lund, 1885 Armadillidium rhodopinum Verhoeff, 1936 Armadillidium rojanum Verhoeff, 1936 Armadillidium rosai Arcangeli, 1913 Armadillidium ruffoi Arcangeli, 1940 Armadillidium rupium Verhoeff, 1928 Armadillidium sanctum Dollfus, 1892 Armadillidium savonense Verhoeff, 1931 Armadillidium saxivagum Verhoeff, 1901 Armadillidium scaberrimum Stein, 1859 Armadillidium scabrum Dollfus, 1892 Armadillidium schmalfussi Caruso & Lombardo, 1982 Armadillidium serrai Cruz & Dalens, 1990 Armadillidium serratum Budde-Lund, 1885 Armadillidium siculorum Verhoeff, 1908 Armadillidium silvestrii Verhoeff, 1931 Armadillidium simile Strouhal, 1937 Armadillidium simoni Dollfus, 1887 Armadillidium sordidum Dollfus, 1887 Armadillidium stagnoense Verhoeff, 1902 Armadillidium steindachneri Strouhal, 1927 Armadillidium stolikanum Verhoeff, 1907 Armadillidium storkani Frankenberger, 1941 Armadillidium strinatii Vandel, 1961 Armadillidium sulcatum Milne-Edwards, 1840 Armadillidium tabacarui Gruia, Iavorschi & Sarbu, 1994 Armadillidium teramense Verhoeff, 1933 Armadillidium tigris Budde-Lund, 1885 Armadillidium tirolense Verhoeff, 1901 Armadillidium torchiai Taiti & Ferrara, 1996 Armadillidium traiani Demianowicz, 1932 Armadillidium tripolitzense Verhoeff, 1902 Armadillidium tyrrhenum Taiti & Ferrara, 1980 Armadillidium vallombrosae Verhoeff, 1907 Armadillidium valonae Arcangeli, 1952 Armadillidium verhoeffi Rogenhofer, 1915 Armadillidium versicolor Stein, 1859 Armadillidium versluysi Strouhal, 1937 Armadillidium vulgare (Latreille, 1804) Armadillidium werneri Strouhal, 1927 Armadillidium xerovunense Strouhal, 1956 Armadillidium zangherii Arcangeli, 1923 Armadillidium zenckeri Brandt, 1833 Armadillidium zuellichi Strouhal, 1937
Categorie:Rolpissebedden