Koraalslangachtigen (Elapidae) zijn een familie van de slangen.
Naam en indeling De wetenschappelijke naam van de groep werd voor het eerst voorgesteld door Heinrich Boie in 1827. Er zijn ongeveer 390 soorten die zonder uitzondering giftig zijn. De soorten uit deze familie worden daarom wel gifslangen genoemd, maar lang niet alle giftige slangen behoren tot de koraalslangachtigen, zoals de adders (familie Viperidae), waartoe ook de ratelslangen en groefkopadders behoren. Ook sommige toornslangachtigen (familie Colubridae) zijn giftig. Verschillende soorten koraalslangachtigen worden echter wel beschouwd als de gevaarlijkste slangen.
Tot de koraalslangachtigen behoren onder andere de volgende groepen; de zeeslangen (geslachtengroep Hydrophiini) de mamba's (geslacht Dendroaspis), de cobra's (verschillende geslachten, onder andere Naja, Hemachatus en Ophiophagus) de koraalslangen (meerdere geslachten, bekendste is Micrurus) de kraits (geslacht Bungarus)
De zeeslangen werden lange tijd als een aparte familie gezien (Hydrophiidae), maar tegenwoordig wordt de groep als onderfamilie van de koraalslangachtigen beschouwd. Ook is discussie over de geldigheid van verschillende geslachten.
Giftigheid Deze familie is van andere families te onderscheiden doordat de soorten wel holle giftanden hebben, maar deze kunnen niet worden teruggeklapt zoals bij de adders (Viperidae). Hierdoor zijn de giftanden korter en wordt het slangengif niet zo makkelijk geïnjecteerd; ze moeten eerst een kauwbeweging maken. Bij deze familie is de oorspeekselklier tot gifklier omgebouwd en produceert een gif dat bestaat uit eiwitten die weefsels afbreken en al in geringe dosis een dodelijke werking kunnen hebben.
Soortenrijkdom Deze familie is zo rijk aan allerlei specifieke aanpassingen, dat ze niet als een echte groep beschreven kan worden op de bouw van de giftanden na. De langste soort is enkele meters lang en de kleinste wordt nog geen halve meter. Ook de variatie in kleuren en patronen is groot; veel soorten hebben camouflagekleuren maar enkele zijn felgekleurd. De koraalslangen uit het geslacht Micrurus worden door velen tot de mooiste slangen gerekend vanwege de bonte en afstekende kleuren.
Onderfamilies en geslachten
De koraalslangachtigen worden verdeeld in 56 geslachten en drie onderfamilies. Deze zijn onderstaand weergegeven, met de auteur, het soortenaantal en het verspreidingsgebied.
Geslachten van de onderfamilie Elapinae Naam Auteur Soorten Verspreiding Schildcobra's(Aspidelaps) Fitzinger, 1843 2 Afrika; Angola, Namibië, Botswana, Zimbabwe, Zuid-Afrika en Mozambique Kraits(Bungarus) Daudin, 1803 18 Azië; Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Brunei, Cambodja, China, India, Indonesië, Iran, Laos, Macau, Maleisië, Myanmar, Nepal, Pakistan, Singapore, Sri Lanka, Thailand en Vietnam Calliophis Gray, 1835 15 Azië; Myanmar, Thailand, Maleisië, Vietnam, Cambodja, Thailand, Laos, Sri Lanka, India, Indonesië, Singapore, Filipijnen en Bangladesh Mamba's(Dendroaspis) Schlegel, 1848 4 Grote delen van Afrika Elapsoidea Bocage, 1866 10 Afrika; Congo-Kinshasa, Kenia, Soedan, Burundi, Tanzania, Rwanda, Ethiopië, Somalië, Oeganda, Tsjaad, Centraal-Afrikaanse Republiek, Kameroen, Soedan, Mozambique, Zambia, Botswana, Zuid-Afrika, Namibië, Malawi, Zimbabwe, Angola, Benin, Burkina Faso, Ghana, Ivoorkust, Malawi, Mali, Mauritanië, Niger, Nigeria, Swaziland, Senegal, Gambia, Guinee, Guinee-Bissau, Togo en Congo-Brazzaville Hemachatus Fleming, 1822 2 Afrika; Zuid-Afrika, Zimbabwe, Lesotho en Swaziland Hemibungarus Peters, 1862 3 Azië; Filipijnen Leptomicrurus Schmidt, 1937 4 Zuid-Amerika; Bolivia, Brazilië, Colombia, Ecuador, Frans-Guyana, Guyana, Peru, Suriname en Venezuela Micropechis Lesson, 1830 1 Azië; Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea Micruroides Kennicott, 1860 1 Noord- en Midden-Amerika; Verenigde Staten en Mexico Koraalslangen(Micrurus) Wagler, 1824 86 Noord-Amerika, Midden- en Zuid-Amerika; Frans-Guyana, Guyana, Colombia, Ecuador, Peru, Brazilië, Bolivia, Peru, Panama, Uruguay, Argentinië, Paraguay, Nicaragua, Costa Rica, Honduras, Mexico, Suriname, Venezuela, Trinidad, Verenigde Staten en El Salvador Echte cobra's(Naja) Laurenti, 1768 34 Afrika, Azië en het Midden-Oosten Ophiophagus Günther, 1864 4 Azië; Bangladesh, Bhutan, Cambodja, Filipijnen, Hongkong, India, Indonesië, Laos, Maleisië, Myanmar, Nepal, Singapore, Thailand en Vietnam, China en de Filipijnen Pseudohaje Günther, 1858 2 Afrika; Angola, Burundi, Kameroen, Centraal-Afrikaanse Republiek, Congo-Kinshasa, Congo-Brazzaville, Gabon, Ghana, Ivoorkust, Kenia, Nigeria, Rwanda, Oeganda, Sierra Leone, Liberia en Guinea Sinomicrurus Slowinski, Boundy & Lawson, 2001 10 Azië; India, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Myanmar, Thailand, Vietnam, China, Japan, Taiwan en Laos Walterinnesia Lataste, 1887 1 Midden-Oosten en noordoostelijk Afrika; Israël, Saoedi-Arabië, Jordanië, Egypte, Irak, Syrië, Iran, Turkije en Koeweit en mogelijk in Libanon Geslachten van de onderfamilie Hydrophiinae Naam Auteur Soorten Verspreiding Acanthophis Daudin, 1803 8 Azië; Indonesië, Papoea-Nieuw-Guinea, en Australië Aipysurus Lacépède, 1804 9 Azië, Australië Antaioserpens Wells & Wellington, 1985 2 Australië Aspidomorphus Fitzinger, 1843 4 Azië; Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea Austrelaps Worrel, 1963 3 Australië Brachyurophis Günther, 1863 8 Australië Cacophis Günther, 1863 4 Australië Cryptophis Worrell, 1961 5 Azië; Papoea-Nieuw-Guinea en Indonesië, en Australië Demansia Gray, 1842 15 Azië; Papoea-Nieuw-Guinea, en in Australië Denisonia Krefft, 1869 2 Australië Drysdalia Worrell, 1961 3 Australië Echiopsis Leopold Fitzinger, 1843 1 Australië Elapognathus Boulenger, 1896 2 Australië Schildpadkopzeeslangen(Emydocephalus) Krefft, 1869 3 Azië, Australië Ephalophis Smith, 1931 1 Australië Furina Duméril, 1853 5 Australië Hemiaspis Fitzinger, 1861 2 Australië Hoplocephalus Wagler, 1830 3 Australië Hydrelaps Boulenger, 1896 1 Nieuw-Guinea, Australië Roerstaartzeeslangen(Hydrophis) Latreille, 1801 47 Grote Oceaan , Indische Oceaan, Zuid-Chinese Zee, Perzische Golf, Golf van Bengalen, Straat van Taiwan, Golf van Thailand, Japanse Zee Loveridgelaps Boulenger, 1890 1 Azië; Salomonseilanden Microcephalophis Lesson, 1831 2 Indische Oceaan Narophis Worrell, 1961 1 Australië Neelaps A.M.C. Duméril, Bibron & A.H.A. Duméril, 1854 1 Australië Notechis George Albert Boulenger, 1896 1 Australië Ogmodon Peters, 1864 1 Azië; Fiji Oxyuranus Kinghorn, 1923 3 Azië; Papoea-Nieuw-Guinea en Indonesië, en Australië Parahydrophis Roux, 1910 1 Papoea-Nieuw-Guinea, Australië Parapistocalamus Roux, 1934 1 Azië; Papoea-Nieuw-Guinea en de Salomonseilanden Paroplocephalus Keogh, Scott & Scanlon, 2000 1 Australië Pseudechis Wagler, 1830 9 Azië; Papoea-Nieuw-Guinea, Indonesië en in Australië Pseudonaja Günther, 1858 9 Australië Rhinoplocephalus Müller, 1885 1 Australië Salomonelaps McDowell, 1970 1 Salomonseilanden Simoselaps Jan, 1859 4 Australië Suta Worrell, 1961 11 Australië Toxicocalamus Boulenger, 1896 24 Azië; Indonesië Tropidechis Albert Günther, 1863 1 Australië Vermicella John Edward Gray in Günther, 1858 6 Australië Geslachten van de onderfamilie Laticaudinae Naam Auteur Soorten Verspreiding Laticauda Laurenti, 1768 8 Indische Oceaan, Stille Oceaan
Bronvermelding