miniatuur Frédéric François Xavier Ghislain de Mérode (Brussel, 26 maart 1820 – Rome, 11 juli 1874) was een Belgisch aartsbisschop, in titel aartsbisschop IPI te Mytilini op Lesbos. Hij was minister van Oorlog van de Kerkelijke Staat onder paus Pius IX ten tijde van de Italiaanse Vrijheidsstrijd.
Levensloop Militair Hij was een telg van het adellijk huis Merode. Hij was de zevende zoon van Félix de Mérode en Rosalie de Grammont (1793–1823). Hij volgde middelbare school bij de Jezuïeten in Namen en op het college van Juilly, nabij Parijs, waar zijn stiefmoeder woonde. Nadien ging hij studeren aan de Koninklijke Militaire School in Brussel (1839-1841). Als onderluitenant werd hij eerst ingekwartierd bij het tweede Infanterie-regiment van Bergen, daarna in Brussel. Tijdens een lang verlof in 1844 om zijn zus te gaan bezoeken in Madeira begint het religieuze gevoel te ontwaken. Hij is echter ook een man van actie en vraagt daarom in 1844 verlof uit het Belgisch leger om in het Frans Vreemdelingenlegioen te gaan vechten in Frans Algerije. Omwille van zijn dapperheid ontvangt hij het Légion d'Honneur in Parijs. In het Algerijnse fort van Tiaret ontmoette hij de officier Lamoricière, met wie hij duurzame relaties aanknoopte. Van einde 1845-1848 verbleef hij als officier in België. In de correspondentie met zijn schoonbroer, Charles de Montalembert, komt zijn religieuze roeping naar boven.
Priester In december 1847 schreef hij zich in aan het Collegio Romano om priester te worden. In 1848 en 1849 werd hij in Rome geconfronteerd met de revolutionaire storm die over Europa waaide. Zo maakte hij van nabij mee hoe paus Pius IX gedwongen werd het Vaticaan te ontvluchten voor de troepen van Giuseppe Garibaldi. Met gevaar voor eigen leven plakte hij de pauselijke ex-communicatiebul aan de deuren van de Romeinse kerken.
Op 22 september 1849 wordt hij tot priester gewijd. Uiteindelijk wordt de opstand van Garibaldi neergeslagen door de troepen van de latere Franse keizer Napoleon III. Als aalmoezenier van de Pauselijke Staat was hij verantwoordelijk voor de pauselijke gevangenissen.mogelijk na een duel
Als priester was hij zeer nederig, at het voedsel van de soldaten en sliep in een miniscule kamer; hiermee creëerde hij vijanden binnen de Curie die aan meer luxe gewend waren.
Organisator Militair De Mérodes grootste historische betekenis ligt in zijn rol als hervormer van het pauselijke leger. Hij vond het onaanvaardbaar dat de paus voor zijn veiligheid afhankelijk bleef van Napoleon III. Pius IX benoemde hem tot minister van Oorlog (tegen het advies van de Curie). Samen met zijn vroegere strijdmakker in Algerije generaal Lamoricière, richtten zij op enkele maanden tijd een legerkorps op van 18.000 vrijwilligers: de Pauselijke Zoeaven. Dat bestond uit jonge katholieke mannen uit heel Europa en Noord-Amerika, met een sterke Frans-Belgische kern. Op 170 officieren waren er 111 Fransen en 25 Belgen.
Religieus Na de militaire nederlagen tegen Piemont en het verlies van grote delen van het pauselijke grondgebied werd hij onder druk van de Curie in 1865 uit zijn militaire functies ontheven, maar kreeg verscheidene andere opdrachten en verantwoordelijkheden van Pius IX:
Hij verkreeg de opdracht om namens de paus de Virga-Jessebasiliek in Hasselt pauselijk te kronen op 15 augustus 1867. Als verantwoordelijke voor de pauselijke liefdadigheid organiseerde hij gratis medische consultaties en de eerste sociale apotheek van Rome In 1850 werd in Rome het College San Giuseppe van de Broeders van de Christelijke Scholen naar hem genoemd wegens zijn inzet voor de opvoeding van de jeugd. In 1869-1870 nam hij deel aan het Eerste Vaticaans Concilie.
Stedenbouwer van Rome Hij is de grondlegger van de huidige Via Nazionale te Rome. Hij kocht tussen 1864 en 1866 het gebied op en zorgde voor een goede verbinding tussen het centrum en het nieuwe station, de Via de Mérode (de latere Via Nuova Pia en huidige Via Nazionale).
Levenseinde In de zomer van 1874 liep de Mérode een ziekte op tijdens archeologische bezoeken aan de catacomben van Rome. Zijn toestand verslechterde snel. Hij stierf op 11 juli 1874 met paus Pius IX aan zijn sterfbed. Hij ligt begraven op het Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi.
Waardering Paus Pius IX schonk hem de eretitels van Geheim Kamerheer (1850) en van aartsbisschop van Mytilini (1866).
Er staat een monument in de Sint-Pietersbasiliek te zijner ere.
Francois Categorie:Frans militair Demerode, F Categorie:Functionaris binnen de Romeinse Curie Categorie:Belgische adel in de 19e eeuw Categorie:19e-eeuws bisschop