Johanna Andrea Timothea Maria (Josée) Ruiter (Alkmaar, 1 januari 1947) is een Nederlands actrice.
Op de middelbare school, ze was vijftien, wilde ze al actrice worden. Haar ouders zagen dat niet zitten. Ze ging daarom naar de kweekschool in Heemstede om er onderwijzeres te worden; ze voelde zich er ongelukkig. Na het behalen van haar hoofdakte heeft zij een jaar voor de klas gestaan.
Daarna wilde zij alsnog naar de Toneelschool; bij de Toneelschool Amsterdam werd ze afgewezen en na wat lessen bij Henny Orri werd ze aangenomen op de Toneelacademie in Maastricht. Ze figureerde intussen al bij de Nederlandse Comedie. Elise Hoomans haalde haar in 1971 bij Toneelgroep Theater in Arnhem. Van 1975-1980 was Het Publiekstheater in de Stadsschouwburg in Amsterdam haar artistieke thuis. Daarna korte tijd Globe in Eindhoven. Medea van Euripides in een versie voor twee vrouwen (februari 1982) met Çanci Geraedts was een eclatant succes en werd verfilmd door Frans Zwartjes. Een volgende serie optredens met Hamlet kwam door artistieke meningsverschillen niet van de grond. Er volgde een periode van vier jaar met Apostolos Panagopoulos. In november 1986 kwam dat ook tot een eind, opnieuw artistieke meningsverschillen bij Jeanne d’Arc, dat zelfs van de podia gehaald werd. Daarna werd ze zoekende met eigen stichting en producties. Ten slotte (augustus 1988) ging ze naar het Nationale Toneel in Den Haag. Ze heeft veel rollen op haar naam staan en werd diverse malen onderscheiden. Naast acteerwerk deed zij ook ervaring op als regisseur, werkte mee aan hoorspelen en poëzie-programma's op de radio en schreef vier solo's. Met de eerste solo, Wilhelmina zonder Franje, heeft ze veel van de wereld gezien, samen met haar partner Marly Knoben, ex-danseres bij het Nederlands Dans Theater (NDT), die haar regisseerde.
Ruiter bleef tot na het jaar 2000 acteren. Sinds 27-11-2025 is haar archief, inclusief haar memoir, beschikbaar ter inzage bij de UVA.
Theater/Televisie/Film De Toneel monologen (in eigen beheer) hebben allemaal een reprise gekend.
2006 Colette (monoloog zelf geschreven: 4 personages)Trouw, 22 september 2006 Rozengeur & Wodka Lime - (psychologe) - televisie Spoorloos verdwenen - (Diane Houtman) - televisie
2004 Vrouwen van Tsjechov - monoloog zelf geschreven: 9 personages
2001 Bij Rinter Theater Producties: Louis Couperus, een grote ziel - monoloog zelf geschreven: 6 personages Bij Het Nationale Toneel als gast: Tiny Alice - (de advocaat)
1998 Bij Het Noordelijk Toneel: Les Liaisons Dangereuses - (markiezin de Merteuil) - nominatie 2de Theo d'Or Rouw past Elektra - (Christine) (laatste voorstelling op 16 januari 1999)
1997 Bij Robert-Jan Grunfeld: The drowning of Mrs. Woolf - (Virginia Woolf)
1996 Bij het Noord Nederlands Toneel: Medea - (titelrol) Bij het Haarlems Toneel: Stomme Koe - (Peggy Jansen)
1995 Bij Jacq. Senf: Dagboek van Anne Frank - (moeder Edith) Bij het Nationale Toneel: Julius Caesar - (Calpurnia) Bij Josée Ruiter Speelt: Wilhelmina zonder Franje - (Wilhelmina / Van 't Sant) De Vrouw met het Masker (film) - (Maria van Hongarije)
1994 De pianiste (televisie) De vlinder tilt de kat op (film) - (wijkverpleegster) Het Evenwicht - (Marianne Abel)
1993 King Lear - (Goneril) Medisch Centrum West (televisie) - (president van de rechtbank) Oeroeg (film) - (Lida) Vaarwel (film) - (hoofdrol)
1992 Mijn Garbo (film)
1991 Een ideale echtgenoot - (Mrs. Cheveley) Slotkoor - (vrouw 4 en Anita von Schastorf)
1990 Macbeth - (The Lady) De Bezoekers - (Edna Gruber) La Música - (Zij)
1989 Hebriana - (Lena) De Tijd en het Vertrek - (Marie Steuber)
1988 bij Het Nationale Toneel: Ritter, Dene, Voss - (Ritter) Het licht in de Ankara Express (televisie) - (de vrouw)
1987 bij Stichting Zeno: Gluck - (regie) Vrouw van de Zee - (Ellida)
1986 Alkeste - (diverse personages) Jeanne d'Arc - (Jeanne)
1985 Het duel/de dode stad - (Eleonora Duse) Eurydice - (titelrol)
1984 Dora - (Dora) bij Sater/Persona. Vreemd land (film)
1983 Doorspelen Duet for One Medea (film van de voorstelling) Sanne (televisieserie) - (Heleen Bender) De Stille Oceaan (film) - (hoofdrol)
1982 Bij Jacq. Senf: Duet for One - (Stephanie Abrahams) Antigone - (Antigone) Het beest (film) - (Martine) De Tijd (film) Het inzicht (televisie) - (Anita)
1981 Video en Julia (film) - (hoofdrol) Hofscenes - (Eboli) Cecile - (Cecile) Ontmoetingen (televisie) - (Dolly Deurling)
1980 Bij Globe: Het Atelier - (Mimi) Suus - (Suus 2) Rotter - (Elizabeth) Drie verhalen rond twee vrouwen (televisie) - (3 × 'n vrouw)
1979 Antigone - (Antigone) Een huwelijk(televisie) - (Emma Blank) (Nimph d'Or in Monte Carlo) Lucifer (theater en televisie) - (Uriel) Vijf van de Vierdaagse (film) - (Armance) Beeldspraak: Carry van Bruggen (televisie) - (Carry)
1978 Agnes B - (Agnes Bernauer) Doodzonde (film) - (Josée)
1977 De Vergaderzaal (televisieserie) De Kersentuin - (Anja) Medea (koor) Een Meeuw - (Nina) Vuile Handen - (Olga)
1976 De Opgaande Zon - (Sonja) Hamlet - (Ophelia) Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan (televisie) - (Amelie)
1975 Ballingen - (Beatrice Justice) Esther (televisie) - (Esther) Flanagan (film) - (Lili) Klaverweide (televisie) - (Thea Kuipers) Bij Het Publiekstheater: Elektra - (Chrysothemis) De Opgaande Zon - (Sonja)
1974 Merijntje Gijzens Jeugd (televisieserie) - (Anne Walter) De vijf van de vierdaagse (film) - (Hippiemeisje) De Mammoef-kinderen - (regie) Emilia Galotti. Gravin Orsina - (Colombina!) Geen Mannen meer - (Joanne)
1973 Waaldrecht - (Gea Schippers, verpleegster) Vaarwel (eerste? film van Guido Pieters) De sterkere (televisie) - (Mejuffrouw X) Moeder Courage en haar kinderen - (Yvette Poitier) De Min in het Lazarushuys - (Isabella)
1972 De Prijsuitreiking. - (Ruth) Kind van de zon (film) - (Anna) Don Juan, terug uit de oorlog - (diverse rollen) Maak je niet dik ma - (ma) Moeder Courage en haar kinderen - (Yvette Poitier) De Min in het Lazarushuys - (Isabella) De Mammoef-kinderen - (regie) Emilia Galotti - (Gravin Orsina) (Colombina!)
1971 Eerste rol bij Theater: Onder het Melkwoud - (Lily Smalls en ensemble) Haute Couture - (Anna) De Rit over het Bodenmeer - (Henny Porten) Es oh Es, of stop je het nu in de ijskast? - (Pita)
1970 Magic Afternoon (toneelschoolproductie) - (Brigitte) De Hoer en de Non - (de non)
Prijzen en een Koninklijke Onderscheiding 2008 - Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw 1980 - Theo d'Or (voor Antigone) 1980 - Nymphe d'Or (een gouden nimf voor Een Huwelijk) televisie) 1975 - Colombina (voor Emilia Galotti)
Categorie:Nederlands acteur Categorie:Nederlands televisieacteur