1. FC Nürnberg is een voetbalclub uit de Duitse stad Neurenberg, die in de 2.Bundesliga speelt. De club werd opgericht op 4 mei 1900. De club was een van de teams die in 1963 deelnam aan het eerste seizoen van de Bundesliga. De club is een van de roemruchtste en traditierijkste in het Duitse voetbal, wat onder meer tot uiting komt in zijn bijnaam: 'Der Club'. De 1. FC Nürnberg kende zijn beste tijd in de jaren 20 en 30. In totaal behaalde 'Der Club' negen landstitels: 1920, 1921, 1924, 1925, 1927, 1936, 1948, 1961 en 1968. Vier keer wonnen de Neurenbergers de DFB-Pokal (Duitse beker): 1935, 1939, 1962 en 2007. Een van de bekendste spelers van de 1. FC Nürnberg is Max Morlock die deel uitmaakte van het Duitse voetbalteam dat in 1954 wereldkampioen werd.
Geschiedenis Beginjaren miniatuur|links|Eerste wedstrijd tegen Bayern München in 1901 miniatuur|links|Eerste elftal in 1902 De club werd in mei 1900 opgericht als rugbyclub. Omdat hier 30 spelers voor nodig waren besloot men in 1901 om voor voetbal te kiezen volgens de regels van de Engelse Football Assocation. Op 29 september 1901 volgde de eerste officiële wedstrijd tegen een andere club, de club won voor een honderdtal toeschouwers met 2:0 tegen 1. FC 01 Bamberg. Het eerste terrein voor de club werd de Deutschherrnwiese, waar de eerste thuiswedstrijd ook tegen Bamberg gespeeld werd en won met 5:1. Drie weken later leed de club een eerste zware nederlaag toen FC Bayern München met 0:6 kwam winnen. Door deze nederlaag begon de club extra te trainen wat later zijn vruchten bleek af te werpen. In de herfst van 1902 werd een team uit Fürth met 15:0 verslagen. In 1904 speelde de club voor het eerst in een competitie met vijf teams, waaronder het tweede elftal van de club zelf. Nürnberg werd met het maximum van de punten kampioen, en het tweede elftal werd tweede. Vanaf 1905 ging de club in de Noord-Beierse competitie spelen en dat op het nieuwe terrein aan de Ziegelgasse. De club werd meteen kampioen, maar verzaakte aan een verdere eindronde. Het volgende seizoen werd de club met het maximum kampioen en nam nu wel deel aan de Zuid-Duitse eindronde. De club versloeg MTV 1879 München en plaatste zich voor de finale, die ze echter verloren van Freiburger FC. Het volgende seizoen plaatste de club zich opnieuw voor de eindronde en werd groepswinnaar. In de finalegroep werden ze tweede achter de Stuttgarter Kickers. Na een nieuwe titel in 1908/09 nam de club het in de eindronde op tegen MTV München 1879 en verloor eerst met 4:3 en won dan de terugwedstrijd met 0:3. Omdat doelsaldo nog niet telde toen werd er een derde beslissende wedstrijd gespeeld die Nürnberg met 1:5 won. In de finaleronde werd de club tweede achter FC Phönix Karlsruhe. De club speelde ook een vriendschappelijke wedstrijd tegen het Engelse team Sunderland AFC en verloor dit met 3:8.
Hierna werd de Noord-Beierse competitie tijdelijk ontbonden. De Zuid-Duitse bond richtte vier kampioenschappen in en Nürnberg speelde in de groep Oost (Ostkreisliga). Met het maximum van de punten won de club de voorronde, maar in de finaleronde moest Nürnberg zijn meerdere erkennen in Bayern München. De club had dat seizoen ook voor het eerst verloren van SpVgg Fürth, waar de club een grote rivaliteit mee ontwikkelde. Bovendien had Fürth pas een van de modernste en grootste stadions van Duitsland geopend terwijl Nürnberg op een relatief klein terrein speelde. In 1910 werd Ludwig Philipp als eerste spelers van het Koninkrijk Beieren geselecteerd om aan te treden voor het nationaal elftal. De volgende jaren moest de club genoegen nemen met een plaats in de subtop en zag aartsrivaal Fürth zelfs de landstitel winnen in 1914. De club kreeg ook concurrentie uit de stad zelf, FC Pfeil Nürnberg eindigde dat seizoen met evenveel punten als der Club. Eerder dat seizoen ging de club ook in een nieuw stadion spelen in Zerzabelshof. Het stadion bood plaats aan 8.000 toeschouwers en lag net buiten de stadsgrenzen van Nürnberg, pas in 1923 werd het dorpje een deel van Nürnberg. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werden in 1914/15 slechts enkele vriendschappelijke wedstrijden gespeeld. Het jaar erna was er wel weer een georganiseerde competitie en Nürnberg won de plaatselijke competitie in de finale met 4:0 van TV 1860 München. In de halve finale werd 1. Hanauer FC 93 met 7:1 en 4:1 aan de kant gezet en in de finale won de club ook van Ludwigshafener FC Pfalz met 4:1. Echter was er door de oorlog geen verdere eindronde om de Duitse landstitel. Twee jaar later trad de club opnieuw aan in de Zuid-Duitse eindronde en won tot twee keer toe van TV Regensburg (19:0 en 17:0). In de finale ging de club eerst onderuit tegen Bayern München, maar won dan de replay en de derde beslissende wedstrijd. In 1918/19 vond er opnieuw een Noord-Beiers kampioenschap plaats waar de club alle wedstrijden won, dat jaar was er echter geen Zuid-Duitse eindronde.
Glorieperiode Na het einde van de oorlog, waarbij de club vier spelers verloor, werd opnieuw officieel gevoetbald vanaf 1919. Op 22 juli 1919 speelde de club een vriendschappelijke wedstrijd tegen MTK Boedapest, op dat moment een van de beste clubs van Europa. MTK won met 0:3, wat niet veel te betekenen had maar toch was deze wedstrijd goed voor de club. Linksbuiten Péter Szabó en middenvelder Alfréd Schaffer bleven in Nürnberg en sloten zich bij der Club aan. Schaffer werd zelfs speler-trainer van de club. Hij zorgde voor bekerwinst van Zuid-Duitsland en een nieuwe titel in de reguliere competitie, waarbij de club alle achttien wedstrijden won. De club plaatste zich via de groepsfase voor de finale die ze met 3:0 wonnen van Ludwigshafener FC Pfalz. Hierdoor plaatste de club zich voor het eerst voor de eindronde om de landstitel. Nürnberg versloeg VfB Leipzig en SC Titania 02 Stettin zonder een tegendoelpunt te krijgen en plaatste zich voor de finale, tegen aartsrivaal Fürth dat ook aan de eindronde mocht deelnemen als titelverdediger. Beide Zuid-Duitse clubs bekampten elkaar om de titel op 13 juni 1920 voor 35.000 toeschouwers in Frankfurt am Main. Nürnberg dat acht internationals telde op dat moment won met 2:0 en haalde de eerste landstitel binnen. 30.000 mensen ontvingen de kampioenen bij hun terugkeer in de stad.
Nürnberg ging op zijn elan verder en haalde opnieuw de Noord-Beierse titel binnen. In de Zuid-Duitse eindronde werden ze groepswinnaar van de groep Noord en plaatsten zich zo voor de halve finale. Na een overwinning op SpTV 1877 Waldhof versloeg de club ook FC Phönix Ludwigshafen in de finale en stootte zo opnieuw door naar de nationale eindronde. Als titelverdediger mocht de club meteen in de halve finale aantreden en won daar met 5:1 van Hallescher FC Wacker. In de finale werd Berliner FC Vorwärts 1890 met 5:0 verslagen waardoor Nürnberg zijn tweede landstitel op rij binnen haalde.
De competitie werd hervormd en de Noord-Beierse competitie werd samengevoegd met de Zuid-Beierse tot de Beierse competitie. De eerste twee jaar bestonden de reeksen nog wel langs elkaar. Er kwamen zelfs twee reeksen in Noord-Beieren en Nürnberg en Fürth werden gescheiden en beiden werden groepswinnaar. In de finale won Fürth verrassend van de torenhoge favoriet. Hoewel de club niet naar de Zuid-Duitse eindronde mocht plaatsten ze zich als titel verdediger wel voor de nationale eindronde. Nürnberg versloeg SpVgg 1899 Leipzig met 3:0 en SV Norden-Nordwest Berlin met 1:0 en plaatste zich voor de finale tegen Hamburger SV. De eerste wedstrijd van de finale eindigde op 2-2 na drie uur en negen minuten toen de wedstrijd gestaakt werd door invallende duisternis. In de replay, zeven weken later, stond het na de reguliere speeltijd 1-1 gelijk. Nürnberg speelde nog maar met acht man (één rode kaart en twee blessures). Toen in de eerste verlenging een tweede speler van het veld gestuurd werd en Nürnberg nog maar met zeven was floot scheidsrechter Peco Bauwens de wedstrijd na de eerste verlenging af. Volgens de regel mocht er geen tweede verlenging meer komen als één partij nog maar zeven spelers telde. In november reikte de DFB de titel uit aan HSV die ze uiteindelijk weigerde. Tot op heden houdt de club vol dat het dat deed op aandringen van de bond maar de werkelijke achtergrond zal voor altijd onbekend blijven.
Het volgende seizoen was er weer één reeks voor Noord-Beieren en opnieuw moest Nürnberg het van Fürth afleggen. Vanaf 1923/24 was er nog maar één reeks voor heel Beieren, waardoor de club nu ook concurrentie uit München kreeg, maar ondanks dat won de club nog eens de titel. In de eindronde werd de club ook kampioen, voor rivaal Fürth dat als bekerwinnaar mocht aantreden. In de nationale eindronde werd BTuFC Alemannia 1890 Berlin met 1:6 verslagen, Duisburger SpV met 3:1 en won ook de finale met 2:0 van Hamburger SV. Na een nieuwe Beierse titel moest de club in de eindronde genoegen nemen met een tweede plaats achter VfR Mannheim. Echter mochten vanaf dit seizoen drie clubs per voetbalbond deelnemen aan de nationale eindronde, waardoor Nürnberg en FSV Frankfurt ook opgevist werden. De club versloeg 1. SV 1903 Jena met 2:0, Breslauer SC 08 met 1:4 en Duisburger SpV met 3:0. In de finale nam de club het op tegen FSV Frankfurt en won na verlengingen met 1:0 en haalde zo al de vierde titel binnen. Ook bij het nationale elftal blonken Nürnberg en aartsrivaal Fürth uit. In sommige wedstrijden werden enkel spelers van deze twee clubs opgesteld. Legendarisch was een wedstrijd tegen Nederland, toen de spelers van Fürth en Nürnberg met de trein naar Amsterdam gingen en in verschillende wagons zaten en op het veld zelfs niet met elkaar praatten, ze wonnen wel met 1:0.
Enkele spelers beëindigden na deze titel hun carrière of waren over hun hoogtepunt heen, waardoor de club het volgende seizoen met een tweede plaats genoegen moest nemen in de competitie. Voor het eerst was de verdedigende landskampioen niet automatisch voor de eindronde geplaatst. In de zomer van 1926 trok de club de Engelse trainer Fred Spiksley aan. Op 25 juli 1926 werd een vriendschappelijke wedstrijd gespeeld tegen Hamburger SV dat een 9:1 veeg uit de pan kreeg. De club werd autoritair kampioen en haalde ook de Zuid-Duitse titel binnen. In de nationale eindronde versloeg Nürnberg Chemnitzer BC 1899, Hamburger SV en TSV 1860 München en plaatste zich voor de finale tegen Hertha BSC. In het Grunewaldstadion zagen 50.000 toeschouwers hoe Nürnberg met 2:0 won.
De Beierse competitie werd ontbonden en de Noord-Beierse competitie heringevoerd. Nürnberg werd tweede achter Fürth en werd in de eindronde tweede in zijn groep achter FC Wacker München en was uitgeschakeld. Het volgende seizoen trok de club de situatie recht. In de competitie eindigden ze samen met Fürth eerst, maar won de wedstrijd om de titel met 4:3. Nadat ook de Zuid-Duitse titel opnieuw gewonnen werd trad de club weer aan in de nationale eindronde. Nürnberg versloeg Kieler SVgg Holstein 1900 met 1:6, Berliner Tennis Club Borussia met 3:1 en trof dan Hertha BSC in de halve finale. Na 0:0 en verlengingen moest er een replay gespeeld worden die Hertha met 3:2 won.
In 1929/30 werd de club tweede achter Fürth en werd groepswinnaar in de eindronde. Nürnberg nam het op tegen FSV Frankfurt voor een eindrondeticket en won. In de kampioenengroep werd Fürth tweede en ging eveneens naar de eindronde. Na twee zeges op Vereinigte Breslauer Sportfreunde met 0:7 en FC Schalke 04 met 6:2 verloor de club in de halve finale met 6:3 van Hertha BSC.