Malaysia Airlines-vlucht 17 (ook wel MH17, onder code sharing met KLM ook aangeduid als KL4103) was een vaste lijndienst in de burgerluchtvaart vanaf Amsterdam (luchthaven Schiphol) naar Kuala Lumpur. Op 17 juli 2014 stortte een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraïense dorp Hrabove in de oblast Donetsk, nadat het toestel geraakt was door een Russische luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment de Russisch-Oekraïense Oorlog gaande. Aan boord waren 298 mensen: 283 passagiers en vijftien bemanningsleden. 196 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteitDit is inclusief mensen die wel de Nederlandse nationaliteit hadden, maar met een ander paspoort zijn ingecheckt. en vier de Belgische nationaliteit. Er waren geen overlevenden.
Het onderzoek op de plaats van de ramp en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliepen moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een groot gebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.
De oorzaak van de ramp werd onderzocht door de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op tien kilometer hoogte neergehaald is door een raket van het type Boek. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in zijn oordeel dat het vliegtuig was neergehaald, echter zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen. De actie werd veroordeeld in VN-Veiligheidsraadsresolutie 2166.
In 2017 kozen de landen die gezamenlijk strafrechtelijk onderzoek deden in een Joint Investigation Team – Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne – voor vervolging en berechting in Nederland bij een reguliere rechtbank, naar Nederlands recht. Rusland maakte geen deel uit van het JIT.
Op 17 november 2022 veroordeelde de rechtbank van Den Haag een Oekraïense man en twee Russische mannen bij verstek voor betrokkenheid bij het neerschieten van het vliegtuig tot een levenslange gevangenisstraf en het aan de nabestaanden betalen van een schadevergoeding van in totaal meer dan zestien miljoen euro. Een andere Russische man werd vrijgesproken.
Toestel Het vliegtuig was een Boeing 777-200ER. Het toestel met vliegtuigregistratie 9M-MRD was uitgerust met twee Rolls-Royce Trent-800-motoren en had een capaciteit van 282 passagiersstoelen. Het toestel vloog zijn eerste commerciële vlucht op 17 juli 1997, exact 17 jaar voor de dag van de ramp. Sindsdien maakte het 75.322 vlieguren gedurende 11.434 vluchten. Het toestel kreeg zijn laatste onderhoudsbeurt op 11 juli 2014 in een hangar van Malaysia Airlines op de luchthaven van Kuala Lumpur. Het toestel had een onderhoudshistorie zonder afwijkende problemen.
Boeing kent aan elke luchtvaartmaatschappij een unieke klantcode toe die opgenomen wordt in de typeaanduiding. De typeaanduiding voor het bewuste vliegtuig was "777-2H6ER".Hierin staat "2" voor -200 (versieaanduiding), "H6" is de code voor Malaysia Airlines en "ER" staat voor "Extended Range".
Bemanning en passagiers De tabel hieronder geeft de nationaliteit van passagiers en bemanning weer zoals vrijgegeven door Malaysia Airlines op 19 juli 2014 (media statement 7). Bij reizigers met een dubbele nationaliteit gaat een vliegmaatschappij uit van het paspoort waarmee men heeft ingecheckt.
Nationaliteit Passagiers Bemanning Van wie 1 met tevens de Amerikaanse nationaliteit. 193 28 15 27 12 Van wie 1 met tevens de Zuid-Afrikaanse nationaliteit. 10 4 4 3 1 1 Totaal 283 15
Onder de omgekomen passagiers waren tachtig minderjarigen. Drie van hen waren zuigelingen, wat verklaart waarom er meer passagiers dan zitplaatsen in het toestel waren. In het laadruim bevonden zich ook twee honden en een aantal vogels.Honden uit gecrasht vliegtuig worden ook gerepatrieerd, Algemeen Dagblad, 25 juli 2014. Gearchiveerd op 5 september 2023.
Slachtoffers met een dubbele nationaliteit thumb|Militaire draagploegen dragen twee kisten naar de gereedstaande rouwauto's op Vliegbasis Eindhoven. thumb|Een colonne van rouwauto's met slachtoffers van MH-17 op de Nederlandse snelweg. Aan boord waren meerdere mensen met een dubbele nationaliteit. Eén passagier had zowel de Nederlandse alsook de Amerikaanse nationaliteit. American Quinn Schansman among dead in Malaysia crash, USA Today, 18 juli 2014. Gearchiveerd op 5 mei 2021. Een andere passagier bezat zowel de Britse als de Zuid-Afrikaanse nationaliteit. De Canadese passagier bezat tevens de Roemeense nationaliteit. Message by Minister of Foreign Affairs Titus Corlăţean on air crash in east Ukraine, Roemeens ministerie van Buitenlandse Zaken, 18 juli 2014. Gearchiveerd op 2 april 2019. Canadian killed in MH17 crash was a medical student from Ontario, Global News, 18 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023. Eén Nederlands slachtoffer had ook de Italiaanse nationaliteit Aereo Malaysian Airlines: verifiche ancora in corso, Italiaans ministerie van Buitenlandse Zaken, 18 juli 2014 en volgens het Belgisch ministerie van Buitenlandse Zaken bezat één Nederlander ook de Belgische nationaliteit.Zesde Belgisch slachtoffer bij vliegtuigcrash in Oekraïne, Belgisch ministerie van Buitenlandse Zaken, 18 juli 2014 (via het Internet Archive) Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde dat één inzittende uit Maleisië tevens een Nederlands paspoort had.BuZa: 193 Nederlandse slachtoffers, NOS, 19 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023. Deze persoon is meegeteld in het aantal van 193 Nederlanders dat Malaysia Airlines rapporteerde. Later werd bekend dat ook een Duitse en een Maleisische passagier en een Indonesische peuter tevens de Nederlandse nationaliteit bezaten. Hiermee kwam het totale aantal slachtoffers met de Nederlandse nationaliteit op 196.Dodental Nederland MH17 naar 194, NOS, 24 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023.Dodental bijgesteld naar 195, De Telegraaf, 29 juli 2014. Gearchiveerd op 5 september 2023.Verkenningsmissie OVSE donderdag succesvol verlopen, NU.nl, 31 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023.
(Inter)nationaal bekende slachtoffers Aidsexpert en hoogleraar infectieziekten Joep Lange. De PvdA-politici Wim Bakker, voormalig afdelingsvoorzitter van de PvdA in Zoetermeer (2002-2010), en Eerste Kamerlid Willem Witteveen.Partijgenoten Willem Witteveen en Wim Bakker overleden, PvdA Rotterdam, 19 juli 2014 De Australische schrijver Liam Davison.Novelist among 10 Victorians killed on MH17, SBS News, 19 juli 2014. Gearchiveerd op 2 april 2019. De Maleisische actrice Shuba Jaya.Malaysian actress, Dutch hubby and baby die with MH17, The Malaysian Insider, 19 juli 2014 (via het Internet Archive) De Volendamse drummer Cor Schilder (Pan) van de band Vast Countenance.Giel draait nummer van overleden passagier MH17, 3FM, 18 juli 2014. Gearchiveerd op 4 oktober 2016. Hij had net voor het instappen een foto van het vliegtuig op Facebook geplaatst met de tekst: "Mocht hij verdwijnen, zo ziet hij d'r uit", als verwijzing naar de verdwenen vlucht MH370. Deze wrange grap is achteraf veel aangehaald.Volendammers vrezen lot dorpsgenoten Cor en Neeltje, Algemeen Dagblad, 17 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023.Bronvermelding en laatste Facebook-bericht van Cor Pan. Gearchiveerd op 4 september 2023.
Overlijdensakte Het Nederlands Openbaar Ministerie regelde dat de overlijdensakten van vrijwel alle 196 slachtoffers met de Nederlandse nationaliteit, alsook van degenen met een andere nationaliteit die in Nederland hadden gewoond, in een keer werden opgemaakt, hetgeen niet eerder was vertoond.Overlijdensaktes alle slachtoffers MH17 in één keer geregeld, Trouw, 8 augustus 2014. Gearchiveerd op 2 april 2019.Handreiking registratie slachtoffers vliegramp MH17, Rijksdienst voor Identiteitsgegevens
Vluchtverloop en ongeval thumb|De route van vlucht MH17. Op 17 juli 2014 om 12.14 uur (CEST) vertrok de Boeing 777 vanaf luchthaven Schiphol voor een lijnvlucht naar Kuala Lumpur International Airport. Even na 14.00 uur (CEST) steeg het vliegtuig bij het binnengaan van het Oekraïense luchtruim van 31.000 voet (9450 meter) naar 33.000 voet (10.060 meter).Vluchtvolglogboek MAS17 17-Jul-2014, FlightAware, 17 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023. Het luchtruim boven Oekraïne was gesloten tot 32.000 voet (9750 meter), maar was daarboven opengesteld.
Het vliegtuig verdween omstreeks 15.18 uur (CEST) ten oosten van de Oekraïense stad Donetsk van de radar, op 50 kilometer van de Russische grens. De brokstukken van het toestel bleken verspreid te liggen over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken, een aanwijzing dat het vliegtuig op grote hoogte uit elkaar is gespat.
Ten tijde van de crash waren twee andere lijnvluchten, AI113 van Air India en SQ351 van Singapore Airlines, in de onmiddellijke nabijheid. Volgens Air India had de Oekraïense luchtverkeersleiding AI113 verzocht contact op te nemen met MH17 toen deze van de radar verdween. Air India flew 33 times over Ukraine in seven days prior to MH17 incident, The Sunday Guardian, 26 juli 2014
Door het ontbreken van beveiliging van de crashsite werd er geplunderd en kon bewijsmateriaal worden gemanipuleerd. Banken blokkeerden uit voorzorg bankpassen en creditcards van de slachtoffers. Waar dit niet of te laat was gebeurd, waren er bedragen afgeschreven. Ook andere waardevolle voorwerpen, zoals mobiele telefoons en sieraden, werden gestolen.Creditcard slachtoffer misbruikt, De Telegraaf, 24 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023.
Risico's van de route Voorafgaand aan het ongeval met MH17 ontweek een aantal luchtvaartmaatschappijen, waaronder British Airways en Air France, het luchtruim boven het oosten van Oekraïne.'Air France vloog ook over Oost-Oekraïne', De Telegraaf, 15 januari 2015 (via het Internet Archive) MH17 crash: Airlines divert flights from eastern Ukraine, BBC, 18 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023. Inlichtingendiensten van de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Australië wisten dat vliegtuigen op elke hoogte konden worden neergehaald door militairen of separatisten.'Gevaar luchtruim was bekend', PowNed, 23 juli 2014. Gearchiveerd op 19 januari 2018. Deze informatie werd echter alleen met de eigen vliegmaatschappijen gedeeld.'Ook KLM is aansprakelijk voor vlucht MH17', Elsevier, 28 juli 2014 (via het Internet Archive) Air France vloog niet meer, KLM wel. Op 30 juni 2014 had NAVO-opperbevelhebber generaal Philip Breedlove op een openbare persconferentie in het Pentagon al gewaarschuwd dat separatisten door Rusland werden getraind in het gebruik van mobiele lanceerinstallaties voor luchtdoelraketten. Transcript: Department of Defense Press Briefing by Gen. Breedlove in the Pentagon Briefing Room, U.S. Department of Defense, 30 juni 2014 NATO General Warned of Russian 'Anti-Aircraft' Training for Separatists, ABC News, 17 juli 2014. Gearchiveerd op 3 februari 2023.'Gevaar voor vliegtuigen verzwegen', De Telegraaf, 23 juli 2014. Gearchiveerd op 4 september 2023. Op 1 oktober 2019 werd in de Nederlandse Tweede Kamer een motie aangenomen van CDA en SP inzake de rol van Oekraïne. Vooral de opmerking uit 2015 van Tjibbe Joustra dat er voldoende aanleiding was het luchtruim te sluiten, verdient nader onderzoek.Kamer dringt aan op onderzoek naar Oekraïne bij MH17-ramp, RTL Nieuws, 1 oktober 2019. Gearchiveerd op 4 september 2023.
Briefing bij de Presidentiële Administratie