Stigmella is een soortenrijk geslacht van dwergmineermotten (Nepticulidae), dat over de hele wereld verspreid voorkomt.
Het is een geslacht binnen de microvlinders en omvat sommige van de kleinste bekende vlindersoorten, met een vleugelspanwijdte van minder dan een centimeter. De vermoedelijk kleinste nachtvlinder ter wereld behoort wellicht ook tot dit geslacht. Ze heeft een spanwijdte van 2 tot 2,5 mm."The world's smallest moth at Bohart Museum of Entomology, California, USA." Geraadpleegd op 9 juli 2014. Het dier, afkomstig uit de Democratische Republiek Congo, was in 2012 nog niet wetenschappelijk beschreven.
De larven van de meeste soorten maken gangen in de bladeren van welbepaalde struiken of loofbomen. De gebruikelijke naam verraadt dikwijls welke waardplant een bepaalde soort verkiest; bijvoorbeeld de haagbeukmineermot (Stigmella carpinella), de iepenmineermot (Stigmella ulmivora) of de esdoornmineermot (Stigmella aceris). Talrijke soorten uit dit geslacht mineren planten uit de rozenfamilie, zoals de gelijnde rozenmineermot (Stigmella centifoliella), de meidoornhoekmineermot (Stigmella perpygmaeella) of de appelbladmineermot (Stigmella malella), een plaag voor de appelteelt.
Taxonomie Het geslacht Stigmella werd voor het eerst beschreven door Franz Paula von Schrank in 1802.F. von Paula Schrank, Fauna Boica, 2, Nürnberg, 1802 Zijn beschrijving was erg bondig en niet duidelijk, en hij noemde ook geen soorten die tot het geslacht zouden behoren.
In 1842 beschreef Carl Heinrich Georg von Heyden, die het werk van Schrank niet kende, het geslacht Nepticula, waarmee hij dezelfde groep van bladmineerders bedoelde. Zijn beschrijving werd gepubliceerd in het volgende jaar.Amtlicher Bericht der Versammlung der Naturforscher zu Mainz, 1843, blz. 208-209 (zitting van 23 september 1842) Heyden was duidelijker in zijn beschrijving dan Schrank, en hij noemde een aantal soorten die tot het geslacht behoorden: N. aurella, N. argentipedella, N. centifoliella, N. sericopeza en N. cursoriella. N. aurella werd als typesoort beschouwd.
Beide geslachtsnamen werden nadien gebruikt door verschillende auteurs, wat voor de nodige verwarring en controverse zorgde. Volgens de International Code of Zoological Nomenclature (editie 1964) moet Stigmella echter worden beschouwd als de geldige naam van het geslacht, omdat het de eerst gepubliceerde naam is, en Nepticula als een later subjectief synoniem. De typesoort van Stigmella is nu S. anomalella (Goeze, 1783).
De familienaam "Nepticulidae" van dwergmineermotten, waartoe deze insecten behoren verwijst wel naar het werk van Heyden. Henry Tibbats Stainton gebruikte deze naam voor het eerst in 1854. Later werd de naam "Stigmellidae" voorgesteld, maar de eerdere naam heeft prioriteit.On the Stigmella-Nepticula controversy (Lepidoptera) "On the Stigmella-Nepticula controversy (Lepidoptera)." Tijdschrift voor Entomologie (1978), vol. 121, blz. 13-22.
Soorten thumb|Gangen van Stigmella splendidissimella thumb|Stigmella aurella
Er zijn meer dan 500 soorten Stigmella beschreven.
Soorten die in het Palearctisch gebied voorkomen
Soorten die in Europa voorkomen
Overige soorten binnen het Palearctisch gebied
Soorten die in het Afrotropisch gebied voorkomen
Opmerking: Stigmella maculifera komt ook in het Palearctisch gebied (Iran) voor.
Soorten die in het Oriëntaals gebied voorkomen
Opmerking: Stigmella xystodes komt ook in Europa en tropisch Afrika voor.
Soorten die in het Australaziatisch gebied voorkomen
Soorten die in het Nearctisch gebied voorkomen
Opmerking: een tiental Noord-Amerikaanse Stigmella-soorten komt ook in Europa voor.
Soorten die in het Neotropisch gebied voorkomen