alt=Stichting Werelderfgoed Nederland |miniatuur|UNESCO Werelderfgoed in het Koninkrijk der Nederlanden Dit is een lijst van Werelderfgoed in Nederland met de objecten ingeschreven in de UNESCO Werelderfgoedlijst of op de kandidatenlijst hiervoor.
Nederland, inclusief Curaçao, heeft de overeenkomst voor het Werelderfgoed geratificeerd op 26 augustus 1992, waarna het objecten op haar grondgebied kon nomineren voor de Werelderfgoedlijst.
De eerste toevoeging aan de lijst vond plaats in 1995 en de meest recente in 2023. Sindsdien zijn er dertien locaties in Nederland en Curaçao ingeschreven op de Werelderfgoedlijst. Twaalf hiervan zijn cultureel erfgoed en één is natuurlijk erfgoed. Twaalf locaties bevinden zich in Nederland, één bevindt zich op Curaçao.
De voorlopige (kandidaten) lijst van Nederland bevat nu nog twee objecten, die alle werden voorgedragen op 17 augustus 2011. Nadat ICOMOS had vastgesteld dat het object niet voldeed aan de criteria werd de nominatie van het Teylers Museum te Haarlem op verzoek van Nederland van de kandidatenlijst verwijderd tijdens 37e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed in 2013 te Phnom Penh, Cambodja. Ook het Eiland Saba en Sanatorium Zonnestraal zijn in respectievelijk 2019 en 2018 van de lijst afgehaald.
De jaartallen zijn de jaren van inschrijving, op de kandidatenlijst het jaar van inzending. De ID-nummers zijn de referentienummers zoals gebruikt door de UNESCO, zij linken direct aan de inschrijvingsbladen van de objecten op de UNESCO-website.
De nummers en criteria in de tabellen zijn zoals die worden gebruikt op de UNESCO-website. Er zijn drie verschillende typen mogelijk: cultuur, natuur en gemengd. In Nederland en Curaçao zijn er geen gemengde objecten op de Werelderfgoedlijst en er is er een op de kandidatenlijst.
De selectiecriteria i, ii, iii, iv, v en vi zijn de cultuurcriteria, en de selectiecriteria vii, viii, ix, en x zijn de natuurcriteria.
Locaties op de UNESCO Werelderfgoedlijst ID – JaarNaamLocatieType (criteria)Afbeelding739 – 1995SchoklandFlevolandCultuur (iii, v) 150x113px|center759 – 1996, 2021Nederlandse waterverdedigingslinie(Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie)Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Zuid-Holland en Noord-BrabantCultuur (ii, iv, v) 150x113px|center818 – 1997Kinderdijkse molensAlblasserdam en Nieuw-Lekkerland; Zuid-HollandCultuur (i, ii, iv) 150x113px|center819 – 1997Historisch gebied van Willemstad, binnenstad en havenWillemstad; CuraçaoCultuur (ii, iv, v) 150x113px|center867 – 1998Ir. D.F. WoudagemaalLemmer; FrieslandCultuur (i, ii, iv) 150x113px|center899 – 1999Droogmakerij de BeemsterBeemster; Noord-HollandCultuur (i, ii, iv) 150x113px|center965 – 2000Rietveld SchröderhuisUtrecht, UtrechtCultuur (i, ii) 150x113px|center1314 – 2009WaddenzeeFriesland, Groningen en Noord-HollandNatuur (viii, ix, x) 150x113px|center1349 – 2010Grachtengordel van AmsterdamAmsterdam; Noord-HollandCultuur (i, ii, iv) 150x113px|center 1441 – 2014Van NellefabriekRotterdam; Zuid-HollandCultuur (ii, iv) 150x113px|center1555 – 2021Koloniën van WeldadigheidVeenhuizen, Noordenveld, Frederiksoord / Wilhelminaoord, Westerveld; DrentheCultuur (ii, iv) 150x113px|center1631 – 2021Grenzen van het Romeinse Rijk - De Neder-Germaanse limesGelderland, Utrecht en Zuid-HollandCultuur (ii, iii, iv) 150x113px|center1683 – 2023Eise Eisinga PlanetariumFraneker; FrieslandCultuur (i, ii, iv) 150x113px|center
Objecten op de kandidatenlijst ID – JaarNaamLocatieType (criteria)Afbeelding5627 – 2011Bonaire National Marine ParkBonaire; Caribisch NederlandNatuur (vii, ix) 150x113px|center5632 – 2011Plantagesysteem van West CuraçaoCuraçaoCultuur (ii, iv, v) 150x113px|center
Object voorheen op de kandidatenlijst ID – Jaar Naam en Locatie Type (criteria) Opmerkingen Afbeelding5628 – 2011Eiland Saba, Caribisch NederlandGemengd (ii, iv, v, x) In 2019 van de lijst gehaald.Saba van Unesco-lijst potentiële werelderfgoedsites verwijderd, www.bonaire.nu; 9 mei 2019 150x113px|center5634 – 2011 Teylers Museum, Haarlem; Noord-Holland Cultuur (i, ii, iv) In 2013 van de lijst gehaald op de 37e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed (Phnom Penh, Cambodja)Er kon niet worden aangetoond dat dit object tussen de vele andere onderwijsinstituten van de Europese Verlichting kon worden gezien als het meest bijzondere bewaarde voorbeeld. 150x113px|center5633 – 2011Sanatorium Zonnestraal, Hilversum; Noord-HollandCultuur (i, ii, iv) In 2018 van de lijst gehaald.Zonnestraal niet op Unesco Werelderfgoedlijst, www.noordhollandsdagblad.nl; 14 december 2018. Gearchiveerd op 2 juli 2019.150x113px|center Alblasserwaard-Oost; Zuid-Hollandhttps://whc.unesco.org/archive/2003/whc03-27com-08ae.pdf. Gearchiveerd op 6 december 2022. 150x113px|center Vechten / De Burg; Bunnik, Utrecht In 2021 alsnog Werelderfgoed als onderdeel van de Neder-Germaanse limes en de Nederlandse waterverdedigingslinie 150x113px|center De Gouw en de Groetpolder; Noord-Holland 150x113px|center Middag-Humsterland; Groningen 150x113px|center Noordoostpolder; Flevoland 150x113px|center Visvijverweg / Noordertocht, Swifterbant; Flevoland 150x113px|center Park Arentsburg / Forum Hadriani; Voorburg Zuid-Holland In 2021 alsnog Werelderfgoed als onderdeel van de Neder-Germaanse limes 150x113px|center
UNESCO UNESCO is de culturele organisatie van de Verenigde Naties en zet zich in om erfgoed wereldwijd te beschermen. Daarvoor gebruikt UNESCO verschillende erfgoedlijsten. Het bekendste is Werelderfgoed. Daarnaast is er ook geologisch erfgoed (Geoparken), immaterieel erfgoed, ’Memory of the World’-programma etc. Vaak worden deze verschillende lijsten door elkaar gebruikt, maar ze verschillen nogal van karakter.
Immaterieel erfgoed Deze lijst toont tradities opgenomen als immaterieel (cultureel) erfgoed, zie ook Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland NaamJaar Beschrijving Afbeelding MolenaarsambachtHet ambacht van molenaar 2017 100px|center Valkerij 2021 Samen met België, Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Ierland, Italië, Kazachstan, Kirgizië, Kroatië, Marokko, Mongolië, Oostenrijk, Pakistan, Polen, Portugal, Qatar, Saoedi-Arabië, Slowakije, Spanje, Syrië, Tsjechië de Verenigde Arabische Emiraten en Zuid-Korea De Bloemencorsocultuur 2021 Graslandbevloeiing 2023 Samen met België, Duitsland, Italië, Luxemburg, Oostenrijk en Zwitserland Zomercarnaval Rotterdam 2023
Erfgoed voor documenten Deze lijst toont de documenten en archieven opgenomen in het Memory of the World-programma van UNESCO. NaamJaar Beschrijving Afbeelding Livraria Montezinoshttp://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/memory-of-the-world/register/access-by-region-and-country/nl/ 2003 100px|center Archieven van de Verenigde Oost-Indische Compagnie 2003 100px|center Dagboek van Anne Frank 2009 100px|center Collectie Jean Desmet 2011 100px|center La Galigo 2011 Samen met Indonesië 100px|center Archief van de Middelburgsche Commercie Compagnie 2011 Samen met Curaçao en Suriname 100px|center Archieven van de West-Indische Compagnie 2011 Samen met Ghana, Guyana, Nederlandse Antillen, Suriname, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten 100px|center Manifest van de Communistische Partij en eerste druk van het Het Kapitaal met persoonlijke notities van Karl Marx 2013 Samen met Duitsland 100px|center Kroniek van Diponegoro 2013 Samen met Indonesië 100px|center Utrechts Psalter 2015 100px|center The Language Archive - collectie van wereldtalen 2015 Archieven van Ludwig Wittgenstein 2017 Samen met Oostenrijk, Canada en het Verenigd Koninkrijk 100px|center Archieven van Aletta Jacobs 2017 Samen met en de Verenigde Staten 100px|center Westerborkfilm 2017 100px|center Panji-manuscripten 2017 Samen met en de Indonesië en Cambodja Amsterdams Notarieel Archief 2017 De eerste circumnavigatie van Fernão de Magalhães en Juan Sebastián Elcano (1519–1522) 2023 Samen met Portugal, Spanje en de Verenigde Staten Documentair erfgoed van tot slaaf gemaakte mensen in het Nederlandse Caribisch gebied en hun nakomelingen (1816–1969) 2023 Samen met Curaçao, Sint Maarten en Suriname DDS:De Digitale Stad 2023 Erasmus Collectie Rotterdam 2023 De Hikayat Aceh – Drie handschriften over het leven in Atjeh, Indonesië, in de 15e–17e eeuw 2023 Samen met Indonesië Documentair erfgoed van tot slaaf gemaakte mensen in het Nederlandse Caribisch gebied en hun nakomelingen (1816–1969) – Curaçao 2025 Samen met Curaçao Documentair erfgoed van tot slaaf gemaakte mensen in het Nederlandse Caribisch gebied en hun nakomelingen (1816–1969) – Aruba 2025 Samen met Aruba Archieven van de Deltadienst 2025 De 68mm-films in grootformaat van de Mutoscope & Biograph Company 2025 Samen met Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten
Zie ook Werelderfgoedlijst
Externe link Stichting Werelderfgoed Nederland
Werelderfgoed in Nederland Nederland Werelderfgoed Werelderfgoederen