thumb|200px|Schoorsteen-watertoren op het fabrieksterrein van Nyrstar in Balen Een schoorsteen met waterreservoir vormt een bijzondere combinatie van afvoerkanaal voor rookgassen en (industriële) watervoorziening.

Beschrijving De functie van de waterreservoirs is divers. Zo kan het water dienen ter koeling van de af te voeren rookgassenhttp://www.bds.rotterdam.nl/, Aanwijzing als Gemeentelijk Monument en advisering over de aanwijzing als rijksmonument van de Watertoren Mallegat, 14 maart 1995, maar ook ter voorziening van water en/of ter verzekering van een constante waterdruk ten bate van het productieproces.www.zuiderlucht.eu Ceramique-toren (28 april 2011) Wat de vorm van de kuip betreft werd veelal voor een metalen Intze-reservoir gekozen.Een Intze-1-reservoir is een reservoir dat door Otto Intze werd ontwikkeld voor watertorens. De vormgeving van de bodem zorgt voor een uitgekiende krachtenwerking in het reservoir, of het nu vol of leeg is. Bron: (1994): Watertorens in Nederland, p. 37 (online tekst op ensie.nl, geraadpleegd op 3 maart 2020). De Duitse ingenieur kwam al vroeg met het idee om industriële schoorstenen te gebruiken voor de constructie van waterreservoirs. De Intzekuip leende zich hier uitstekend voor.Van Craenenbroeck (1991), pag. 87.

De oudst bekende schoorsteen met waterreservoir dateert van 1885. De toren in Balen werd in 1930 gebouwd op de fabrieksterreinen van Vieille-Montagne.Van Craenenbroeck (1991), pag. 91.

Nederland thumb|200px|Schoorstenen op het terrein van de Maastrichtsche Zinkwit Maatschappij in Eijsden, 1925 In Nederland bleef slechts één exemplaar bewaard. De watertoren aan het Mallegat in Rotterdam maakte oorspronkelijk deel uit van de gasfabriek Feijenoord. Het reservoir (een betonnen cilindrische kuip) diende ter koeling van de afvoergassen, waarbij het opgewarmde water hergebruikt werd in het productieproces.

De voormalige schoorsteen van de Ackrosfabriek in Roermond bevatte ook een waterreservoir ter koeling van de afvoergassen.www.historieroermond.nl RoerDelta: het plan-Wauben

Op de fabrieksterreinen van de Maastrichtsche Zinkwit Maatschappij in Eijsden en Maastricht stonden eveneens schoorstenen met waterreservoirs. Deze werden na de Tweede Wereldoorlog gesloopt.De Maastrichtse Zinkwitfabriek lag naast de spoorbrug en werd bij een bombardement in 1944 grotendeels verwoest. De fabriek werd daarna op een noordelijker gelegen terrein herbouwd. De schoorsteen-watertoren stond in 1961 nog overeind. Over de sloop van de Eijsdense schoorsteen, die op een foto uit 1925 is te zien, is niets bekend. De in 1992 afgebroken schoorsteen van de Société Céramique bevatte een waterreservoir dat uitsluitend diende om de waterleidingen van de fabriek te verzekeren van een constante waterdruk (noodzakelijk om een foutloos product te kunnen garanderen).

België Professor W. Van Craenenbroeck deelde dit type toren in in de categorie X (kuipen op schoorstenen) van zijn overzicht van verschillende watertorentypes, bij zijn onderzoek van de watertorens in België in opdracht van Belgaqua (voorheen NAVEWA).Van Craenenbroeck (1991), pag. 70.

Onder andere in Balen, Chênée, Buizingen, Huizingen Machelen, Westerlo en Anderlecht staan of stonden dergelijke schoorstenen.

De toren in Chênée werd in 2013 afgebroken. Pogingen om deze toren op de monumentenlijst te krijgen waren onsuccesvol.

Zie ook Watertoren (Mechelen-Zuid), een zendmast annex watertoren

Categorie:Schoorsteen Categorie:Watertoren