thumb|Gradeerwerk in Bad Rothenfelde thumb|Gradeertorens bij Inowrocław thumb|Gradeertoren bij Bad Reichenhall miniatuur|Gradeerwerk in het kuurpark van Xanten met een kneipp voetbad in de voorgrond miniatuur|Zicht op de takkenbos en de banken van het gradeerwerk in Xanten Een gradeerwerk is een installatie ten behoeve van de zoutwinning, waarmee het zoutgehalte in water wordt verhoogd door verdamping, waarna verdere verwerking in een zoutziederij aanzienlijk minder energie kost.
Principe Het gradeerwerk bestaat uit een toren met een hoge wand van hout, waarin bossen van fijne takken van meestal sleedoorn zijn verwerkt. Deze takjes moeten eens in de 5 à 10 jaar worden vervangen, onder meer vanwege afzetting van mineralen.Affelt, Waldemar: Wooden masterwork of saline in Ciechocinek, Poland, in: Santiago Huerta (ed.): Proceedings of the First International Congress on Construction History: Madrid, 20th–24th January 2003, Instituto Juan de Herrera, Madrid 2003, Het water laat men van boven af door de takkenbossen sijpelen, waarbij het onder invloed van zonnewarmte en wind verdampt. Hierdoor neemt het zoutgehalte in het water toe, terwijl andere mineralen, zoals kalk, op de takjes worden afgezet, waardoor de zoutoplossing wordt gezuiverd.
Gradeerwerken worden behalve voor de zoutwinning ook gebruikt als kuuroorden, vanwege de (verondersteld) gunstige eigenschappen van de zilte lucht, die doet denken aan zeelucht. Een rustige, normale ademhaling in de buurt van het gradeerwerk zal het slijmvlies van de neus tot in de kleinste longblaasjes bedekken met een laagje pekel die in verhoogde concentratie aanwezig is in de aerosolen die door de waterval van druppels ontstaan. Dit kan onschadelijke infecties en chronische aandoeningen van de luchtwegen verlichten.
Plaatsen met gradeerwerken Men vindt gradeerwerken in Duitsland, maar ook in Oostenrijk en Polen.
Duitsland Kevelaer Duisburg (Mattlerbusch) Bad Dürkheim Bad Dürrenberg Essen Bad Essen Bad Frankenhausen/Kyffhäuser Hamm Bad Karlshafen Bad Kissingen Bad Kreuznach Bad Kösen Bad Laer Lüneburg Bad Münder am Deister Bad Münster am Stein-Ebernburg Bad Nauheim Oelsnitz/Erzgeb. Bad Oeynhausen Bad Orb Bad Rappenau Bad Reichenhall Rheine Bad Rothenfelde Bad Salzdetfurth Salzkotten Bad Salzuflen Bad Salzungen Bad Sassendorf Schönau am Königssee Schönebeck Bad Sooden-Allendorf Bad Staffelstein Bad Sulza Bad Westernkotten Xanten, uit 2019, H=8,34m, L=20,7m
Oostenrijk Altaussee Bad Hall
Polen Ciechocinek (Gradeertorens van Ciechocinek) Gołdap Grudziądz Inowrocław Konstancin-Jeziorna Legionowo Rabka Zdrój Radlin Wieliczka (Wieliczka-zoutmijn) Chorzow Cieplice Śląskie-Zdrój
Categorie:Zoutwinning Categorie:Kuuroord