thumb|Iraakse Joden op het vliegveld Lod onderweg naar een opvangkamp in 1951 thumb|Opvangkamp Beit Lid (1950) Tussen 1948 en de jaren zeventig kwam een groot aantal Joodse vluchtelingen uit de Arabische wereld naar Israël. In Israël is deze migratie bekend als יציאת יהודים ממדינות ערב (Joodse uittocht uit de Arabische wereld). Deze vluchtelingen kwamen uit de Arabische en islamitische wereld. In het hedendaagse Israël staat deze pluriforme groep bekend als de Mizrahi. Tussen 1948 en 1965 bestonden er in Israël grootschalige vluchtelingenkampen voor deze groep (Ma'abarot).
Achtergrond Joden leefden al eeuwenlang, in uitgestrekte delen van de Arabische en islamitische wereld, van de eeuwenoude gemeenschappen in Irak (waar Babylonische Joden sinds de zesde eeuw v.Chr. leefden) en Jemen tot de Maghreb-landen in Noord-Afrika zoals Marokko, Algerije, Tunesië en Libië, en verder in Egypte, Syrië en Libanon. Onder islamitisch bewind golden ze als dhimmi's – beschermde maar tweederangsburgers – met periodes van relatieve tolerantie en bloei, afgewisseld met discriminatie, belastingen en incidentele vervolging. Vóór 1948 woonden er naar schatting 800.000 tot een miljoen Joden in deze regio, vaak geïntegreerd in het economische en culturele leven, met name in steden als Bagdad, waar ze een significant deel van de bevolking uitmaakten. Het zionisme onder de Joden in de islamitische wereld was wel bekend, maar tot de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 emigreerden slechts enkelingen naar Palestina. Na de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog verslechterden de levensomstandigheden van de Joden in de islamitische wereldhttps://www.nytimes.com/1948/05/16/archives/jews-in-grave-danger-in-all-moslem-lands-nine-hundred-thousand-in.html. Er vonden bomaanslagen, pogroms, willekeurige aanhoudingen en martelingen, onteigeningen en uitwijzingen van Joden plaats. Pogroms vonden plaats in onder meer Tripoli, Caïro, Aleppo, Oujda en Jerada. Direct na het aannemen van het verdelingsplan van Palestina door de Verenigde Naties leidden uitspraken van islamitische geestelijken van de Al-Azhar-universiteit tot anti-Joods geweld in de islamitische wereld.Der Beschluß der Vereinten Nationen zur Gründung des Staates Israel und die Reaktion der arabischen Staaten. Gearchiveerd op 28 juni 2022.
Tussen het begin van de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 en de jaren zeventig vluchtten of migreerden ongeveer 856.000 Joden uit de islamitische wereld. Ongeveer 400.000 van hen kwamen tussen 1948 en 1951 in Israël aan en maakten voor 56% deel uit van het totaal aantal immigranten in de nieuw gevormde staat.Shindler, Colin. A history of modern Israel. Cambridge University Press 2008. Pg. 63–64. In 1972 was het aantal migranten in totaal een kleine 600.000.Malka Hillel Shulewitz, The Forgotten Millions: The Modern Jewish Exodus from Arab Lands, Continuum 2001, Seiten 139 und 155.Ada Aharoni "The Forced Migration of Jews from Arab Countries, Historical Society of Jews from Egypt website. Geraadpleegd op 9 november 2013.
Bij het uitbreken van de Jom Kipoeroorlog van 1973 bestonden de Joodse gemeenschappen in de Arabische wereld, alsook in Pakistan en Afghanistan, praktisch niet meer. Tot 2002 vormden de Joden uit de islamitische wereld en hun nakomelingen ongeveer de helft van de Israëlische bevolking.
In Israël worden de vlucht en de deportatie van Joden uit de Arabische wereld en Iran jaarlijks op 30 november herdacht, waarbij deze datum gekozen is omdat direct na het aannemen van resolutie 181 van de VN op 29 november 1947 het anti-Joodse geweld in de Arabische wereld startte.Final approval: The Exit and Deportation of Jews from Arab Lands and Iran Day, Knesset, 24 juni 2014 Deze dag wordt Jom Haplitiem, ‘dag van de vluchtelingen’ genoemd. In 2025
Dit is een overzicht van immigranten naar Israël met een Mizrahi achtergrond sinds 1882.
Oorsprong Aantal Algerije 29.034 Egypte en Soedan 37.808 Irak 130.994 Iran 84.107 Jemen 69.843 Jordanië 64 Libanon 4.162 Libië 36.811 Marokko 272.011 Saoedi-Arabië 186 Syrië 6.235 Turkije 71.102 (Sefardiem) Tunesië 56.394
Oorzaken Bij de massale Joodse exodus uit de islamitische wereld speelden zowel push-factoren, zoals antisemitisme, oorlogsmaatregelen, politieke instabiliteit, pogroms en vervolging als pull-factoren, zoals het zionisme en het algemene verlangen naar een veiliger en welvarender toekomst een rol. Joden werden al eeuwenlang gediscrimineerd (betalen van jisya-belasting, pogroms, dhimmi-status).
Vele Joden werden bij hun vlucht gedwongen om hun eigendommen op te geven of werden onteigend.Malka Hillel Shulewitz, The Forgotten Millions: The Modern Jewish Exodus from Arab Lands, Continuum 2001, pg 52, 71, 87, 92, 100, 110, 113–114, 116, 135, 139.Rayyum al-Schawaf, Iraqi Jews: A story of mass exodus, Democratiya 7 2006.
Uittocht uit de Arabische wereld vanaf 1947 De meeste Libische Joden vluchtten tot 1951 naar Israël. In 1961 werd de achtergebleven Joden hun Libische staatsburgerschap ontnomen. De resterende Joden werden ten tijde van de Zesdaagse Oorlog naar Italië geëvacueerd. Vanuit Jemen werden bijna alle Jeminitische Joden via de operatie Magic Carpet in 1949 en 1950 geëvacueerd. In Irak werden Iraakse en Koerdische Joden in 1950 aangemoedigd het land te verlaten. Uiteindelijk werden de Joden die in 1951 weigerden een anti-zionismeverklaring te ondertekenen verdreven.A history of modern Palestine: one land, two peoples, by Ilan Pappé, 2004, pg. 176 De joden uit Egypte werden er door bomaanslagen in Caïro in 1948 toe gebracht in groten getale het land te verlaten,Racheline Barda. The modern Exodus of the Jews of Egypt. "The 1948 War triggered their first exodus, forced or otherwise. In fact, the Jewish Agency records showed that 20,000 Jews, a sizable 25% of the total Jewish population of about 75,000 to 85,000, left during 1949–1950 of whom 14,299 settled in Israel." en de meeste achterblijvers, ongeveer 21.000, werden in 1956 door de Egyptische overheid verdreven.The Sephardim of Sydney: coping with political processes and social pressures by Naomi Gale, p. 34 De Algerijnse Joden werd in 1962 het staatsburgerschap ontnomen, waarna zij direct moesten vluchten naar Frankrijk en Israël. De Marokkaanse Joden begonnen Marokko in 1948 als gevolg van de pogroms van Oujda en Jerada te verlaten, terwijl het grootste deel in het begin van de jaren zestig vluchtte. Libanon was het enige Arabische land, waar na 1948 de Joodse bevolking nog toenam, veroorzaakt door Joodse vluchtelingen uit andere Arabische landen.Parfitt, Tudor. (2000) p. 91. Na de Libanese Burgeroorlog was ook hier de Joodse gemeenschap zo goed als verdwenen.
Uittocht uit andere landen De vluchtelingenstroom van Iraanse Joden bereikte in 1979 een hoogtepunt na de Islamitische Revolutie. Meer dan 80% van de Iraanse Joden vertrok tijdens de Irak-Iranoorlog naar de Verenigde Staten en Israël. Vanuit Turkije vertrokken de Joden in eerste instantie om economische redenen of vanuit een zionistische overtuiging. Na de terroristische aanslagen op Joden in Turkije in de jaren negentig nam de emigratie toe.
+ Joodse bevolking in niet-Arabische gebieden: Land JoodseBevolking1948 JoodseBevolking1971 JoodseBevolking2008 Afghanistan 5000 500 1 (Zebulon Simentov) Bangladesh onbekend 175 tot 3500Americanchronicle.com Iran 140.000–150.000 80.000 10.800 Pakistan 2000–2500Imageusa.com 250 kleine gemeenschap in Karachi, circa 200. Turkije 80.000 30.000Leon Shapiro, World Jewish Population, 1972 Estimates. American Jewish Year Book vol. 73 (1973), pg. 522–529. 17.800Jewish Virtual Library Totaal 202.000–282.500110.750 32.100
Films over dit onderwerp I Miss The Sun (1984), Verenigde Staten, door Mary Hilawani. The Dhimmis: To Be a Jew in Arab Lands (1987), door Baruch Gitlis en David Goldstein. The Forgotten Refugees (2005), een documentaire van The David Project. The Silent Exodus (2004) door Pierre Rehov. The Last Jews of Libya (2007). The Farhud (2008), een documentaire van Itzhak Halutzi. Een vergeten uittocht (2023), een tweedelige documentaire van Marcel Prins
Literatuur André Chouraqui: Between East and West: A History of the Jews of North Africa. 2002, . Joel Beinin: The Dispersion Of Egyptian Jewry Culture, Politics, And The Formation Of A Modern Diaspora. University of California Press, c1998. Amerikaanse universiteit van Cairo, 2005, . Hayyim J. Cohen: The Jews of the Middle East, 1860–1972. Israel Universities Press, Jerusalem 1973, . Sir Martin Gilbert: The Jews of Arab lands: Their history in maps. World Organisation of Jews from Arab Countries : Board of Deputies of British Jews, London 1976, . Itamar Levin: Locked Doors: The Seizure of Jewish Property in Arab Countries. Praeger/Greenwood, 2001, . Bernard Lewis: The Jews of Islam. Princeton University Press, Princeton 1984, . Bernard Lewis: Semites and Anti-Semites: An Inquiry into Conflict and Prejudice. W. W. Norton & Co, . Malka Hillel Schulewitz: The Forgotten Millions: The Modern Jewish Exodus from Arab Lands. London 2001, 1986, . Kristen Schulze: The Jews of Lebanon: Between Coexistence and Conflict. Sussex 2001, . Norman Stillman: Jews of Arab Lands in Modern Times. Jewish Publication Society, Philadelphia 2003, .
Zie ook Pogrom van Aden Pogrom van Tripoli (1945) Pogrom van Caïro (1945) Pogrom van Aleppo (1947) Pogrom van Oujda en Jerada Bomaanslagen in Caïro in 1948 Joods Nationaal Fonds
Externe links The impact of the Six Day War on Jews in Arab lands JIMENA: Jews Indigenous to the Middle East and North Africa The Middle East's Forgotten Refugees by Semha Alwaya Why Jews fled Arab countries by Ya'akov Meron In the Islamic Mideast, Scant Place for Jews Israel's advent altered outlook for Middle East Jews Reuters How Arabs stole Jewish property by Tani Goldstein Adi Schwartz, 'A Tragedy Shrouded in Silence: The Destruction of the Arab World's Jewry' in Azure 45 (Summer 2011)
Categorie:Geschiedenis van Israël Categorie:Arabisch-Israëlisch conflict Categorie:Geschiedenis van Algerije Categorie:Modern Egypte Categorie:Geschiedenis van Irak Categorie:Geschiedenis van Jemen Categorie:Geschiedenis van Libanon Categorie:Geschiedenis van Libië Categorie:Geschiedenis van Marokko Categorie:Geschiedenis van Syrië Categorie:Geschiedenis van Tunesië Categorie:Antisemitisme