De vertakte maanvaren (Botrychium matricariifolium) is een plantensoort uit de addertongfamilie (Ophioglossaceae).
Naamgeving en etymologie Synoniem: Botrychium tenebrosum A.A.Eaton (1899)
De soortaanduiding matricariifolium heeft betrekking op de gelijkenis van de bladen met die van het geslacht kamille (Matricaria).
Determinatie Vertakte maanvaren is een vaste, kruidachtige, bladverliezende plant die een hoogte tot 20 cm kan bereiken. Ze groeit als hemikryptofiet, met een korte, rechtopstaande rizoom. De planten groeien meestal verspreid. Elke plant bestaat uit één blad met twee componenten, een bladvormig, onvruchtbaar deel of trofofoor, en een iets langere, vruchtbare sporofoor, op een met een gemeenschappelijke succulente steel.
De trofofoor is lichtgroen, kort gesteeld, langer dan breed, smal driehoekig, eenmaal gedeeld, de deelblaadjes aan de basis verbreed, de bladslipjes zeer klein, gelobd of gekarteld, maar nooit genaald. Het geheel doet denken aan het blad van kamille. De sporofoor is een tot 20 cm lange, rechtopstaande steel met een vertakte, vlezige tros gele tot bruine sporangia. De vruchtbare sporofoor overleeft de onvruchtbare trofofoor, maar verdwijnt zodra de sporen vrij zijn.
Gelijkende taxa De vertakte maanvaren heeft in Europa een aantal nauwe verwanten, waaronder gelobde maanvaren (Botrychium lunaria) en kleine maanvaren (Botrychium simplex). De vertakte maanvaren kan van beide andere onderscheiden worden door haar succulente steel en langwerpige, gesteelde trofofoor met veervormig gedeelde segmenten.
Ecologie De vertakte maanvaren komt voor op min of meer vochtige, oligotrofe, zure tot neutrale, silicaatrijke grond op open of halfbeschaduwde plaatsen, zoals op vochtige graslanden, bremvegetatie, bosranden, puinhellingen, duinen en lichte bossen.
Verspreiding Het verspreidingsgebied strekt zich uit over het noorden en midden van Europa, van Scandinavië tot de Alpen en de Karpaten, oostelijk tot in Rusland. Verder in het noordoosten van de Verenigde Staten en het zuidoosten van Canada.
De soort zou ooit in Vlaanderen hebben voorgekomen, maar is ten minste sinds 1952 niet meer aangetroffen.
De vertakte maanvaren is over haar hele verspreidingsgebied veel zeldzamer dan de gelobde maanvaren.
Bedreiging en bescherming In België staat de vertakte maanvaren op de Vlaamse Rode Lijst als 'Uitgestorven'.
Externe links
Categorie:Varen Vertakte maanvaren Vertakte maanvaren Categorie:Varens en varenachtigen