De associatie van hondsroos en jeneverbes (Roso-Juniperetum) is een associatie uit het verbond van sleedoorn en meidoorn (Carpino-Prunion). Het is een plantengemeenschap die voorkomt op voormalige en extensief begraasde, zandige en voedselarme graslanden, en die gedomineerd wordt door jeneverbesstruiken.
Deze associatie is zeer zeldzaam in Nederland en komt niet voor in Vlaanderen.
Naamgeving en codering Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r40Ab02
De wetenschappelijke naam Roso-Juniperetum is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk hondsroos (Rosa canina) en jeneverbes (Juniperus communis).
Fysiognomie De associatie van hondsroos en jeneverbes vormt een zeer grillig, open, 2–6 m hoog struweel gedomineerd door jeneverbesstruiken, afgewisseld met andere doorn- en stekelstruiken. Het struweel vormt een mozaïek van hoge en lage bosjes, doorkruist door veepaadjes. Een echte, gestructureerde boomlaag is meestal afwezig.
De kruidlaag is meestal soortenrijk en goed ontwikkeld, net als de moslaag.
Ecologie De associatie van hondsroos en jeneverbes komt voor op oligtrofe, basenrijke, neutrale tot matig zure, droge tot vochtige zandbodem. Ze wordt vooral aangetroffen langs kleine riviertjes op de overgang van stroomruggen naar hoger gelegen, droge zandgronden, op voormalige of extensief begraasde, oligotrofe weidegronden.
Vegetatiezonering In de vegetatiezonering kan de associatie van hondsroos en jeneverbes contactgemeenschappen vormen met de associatie van vetkruid en tijm en met het gaffeltandmos-jeneverbesstruweel.
Biogeografie Het verspreidingsgebied van de associatie van hondsroos en jeneverbes is beperkt tot atlantisch en subatlantisch Europa, van Zuid-Zweden over Denemarken tot in Midden-Duitsland.
In Nederland zijn nog fragmenten van deze associatie te vinden langs de Overijsselse Vecht.
In Vlaanderen komt deze associatie niet voor.
Diagnostische taxa voor Nederland thumb|150px|Hondsroos thumb|150px|Gewone vlier thumb|150px|Eenstijlige meidoorn thumb|150px|Sleedoorn thumb|150px|Jeneverbes thumb|150px|Zandzegge thumb|150px|Heggenduizendknoop thumb|150px|Gestreepte witbol thumb|150px|Schapenzuring thumb|150px|Gewoon haakmos
De associatie van hondsroos en jeneverbes is zeer soortenrijk, doch heeft geen specifieke kensoorten. Ze wordt in de regel gedomineerd door de jeneverbes, samen met andere struiken en kensoorten van de klasse als hondsroos, gewone vlier, eenstijlige meidoorn en sleedoorn.
In de kruidlaag is de liaan heggenduizendknoop dominant. Verder vinden we een combinatie van planten van voedselarme graslanden en droge heiden, zoals zandzegge, schapenzuring en bochtige smele, en stikstofminnende planten als grote brandnetel, gestreepte witbol en drienerfmuur.
De moslaag is in deze vegetatie goed vertegenwoordigd, met als meest algemene soorten gewoon haakmos, groot laddermos, gewoon dikkopmos en boogsterrenmos, doch bevat niet de rijkdom aan levermossen en korstmossen die kenmerkend zijn voor het drogere gaffeltandmos-jeneverbesstruweel.
De associatie omvat een hele reeks differentiërende soorten ten opzichte van de andere associaties van deze klasse, zoals veldzuring, duizendblad, veldbeemdgras, wilgenroosje, gewoon haakmos en boogsterrenmos.
In de onderstaande tabel staan de belangrijkste taxa van de associatie voor Nederland.
Boomlaag Kentaxon Diff. soort Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking > 50% zomereik Quercus robur
Struiklaag Kentaxon Diff. soort Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kK 100% hondsroos Rosa canina kK > 70% gewone vlier Sambucus nigra kK > 70% eenstijlige meidoorn Crataegus monogyna kK > 70% sleedoorn Prunus spinosa 100% jeneverbes Juniperus communis > 60% wilde lijsterbes Sorbus aucuparia > 50% egelantier Rosa rubiginosa > 40% Amerikaanse vogelkers Prunus serotina
Kruidlaag Kentaxon Diff. soort Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking 100% zandzegge Carex arenaria > 90% heggenduizendknoop Fallopia dumetorum > 90% gestreepte witbol Holcus lanatus > 90% schapenzuring Rumex acetosella dA > 80% veldzuring Rumex acetosa > 70% bochtige smele Avenella flexuosa grote brandnetel Urtica dioica drienerfmuur Moehringia trinervia gewoon struisgras Agrostis cappilaris grasklokje Campanula rotundifolia zandstruisgras Agrostis vinealis muizenoor Pilosella officinarum dA duizendblad Achillea millefolium dA veldbeemdgras Poa pratensis dA gewone hoornbloem Cerastium fontanum subsp. vulgare dA wilgenroosje Chamerion angustifolium dA smalle stekelvaren Dryopteris carthusiana dA gewone eikvaren Polypodium vulgare dA grasmuur Stellaria graminea dA waterpeper Persicaria hydropiper dA rankende helmbloem Ceratocapnos claviculata
Moslaag Kentaxon Diff. soort Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking dA > 90% gewoon haakmos Rhytidiadelphus squarrosus > 80% groot laddermos Pseudoscleropodium purum > 80% gewoon dikkopmos Brachythecium rutabulum dA > 80% rond boogsterrenmos Plagiomnium affine gesnaveld klauwtjesmos Hypnum cupressiforme bronsmos Pleurozium schreberi gewoon gaffeltandmos Dicranum scoparium dA gewoon peermos Pohlia nutans dA gewoon pluisjesmos Dicranella heteromalla dA gewoon kantmos Lophocolea bidentata dA heidefranjemos Ptilidium ciliare dA gewoon knopjesmos Aulacomnium androgynum
Hondsroos en jeneverbes Categorie:Struweel